Mßnudagurinn 16. september 2019

Mundell vi­ Pressuna: Ůi­ ver­i­ a­ velja dollar e­a evru til a­ tengjast

Jˇn Helgi Egilsson rŠ­ir vi­ Robert Mundell, hugmynda­frŠ­ing ß bakvi­ evruna


1. oktˇber 2010 klukkan 11:13
Robert Mundell

Robert Mundell, Nˇbelsver­launahafi Ý hagfrŠ­i frß 1999, segir Ý vi­tali vi­ Jˇn Helga Egilsson, sem birtist ß vefsÝ­unni Pressunni 30. september, a­ mikilvŠgt sÚ fyrir ═sland a­ binda gjaldmi­il sinn vi­ anna­ af stŠrstu efnahagssvŠ­um heimsins, BandarÝkin e­a Evrˇpu. Helsta vandamßl ═slendinga ver­i a­ meta vi­ hvort svŠ­i­ ■eir vilji binda krˇnuna vi­. Hafa ═slendingar meira gaman af ■řsku e­a bandarÝsku sjˇnvarpsefni? spur­i Mundell.

Jˇn Helgi rŠddi vi­ Mundell, kennara sinni Ý Columbia-hßskˇlanum Ý New York. Mundell lag­i grunn a­ evrunni me­ brautry­jendastarfi sÝnum Ý peningamßlahagfrŠ­i og er me­al ■ekktustu hagfrŠ­inga heims.

„╔g held held a­ ═sland, svo lÝti­ rÝki, Štti alls ekki a­ hafa fljˇtandi gengi. Ůi­ geti­ haft ykkar eigin gjaldmi­il, en hann Štti a­ vera kirfilega bundinn vi­ anna­ af tveimur stŠrstu efnahagssvŠ­unum. RÚtt eins og gjaldmi­ill Hong Kong er bundinn vi­ dollarann og gjaldmi­lar afrÝskra rÝkja eru bundnir vi­ evruna,“ sag­i Mundell.

Hann sag­i ═slendinga ekki eiga m÷guleika ß frjßlsu gengi, sem yr­i ekki „stjˇrna­ af stˇrfyrirtŠkjum e­a vogunarsjˇ­um.“ Hann bŠtti vi­:

„Ůi­ geti­ haldi­ Ý gjaldmi­ilinn, en bindi­ ■a­ vi­ anna­ stˇru svŠ­anna. Og ekki hafa neina peningamßlastefnu. Lßti­ ■a­ vera peningamßlastefnu ykkar, eins og Hong Kong. ═b˙afj÷ldi Hong Kong er 25 sinnum meiri en ß ═slandi. ═sland er mj÷g rÝkt land, mj÷g heppi­ land vegna alls ■ess yndislega vatns Ý kring, allra hveranna og vei­irÚttinda innan og utan ═slands. FrßbŠrt land og ■i­ vilji­ halda ■vÝ, en ■i­ vilji­ lÝka lßgmarka ßhŠttuna. Stˇra spurningin er, ■egar Úg segi a­ ■i­ Šttu­ a­ binda gengi­ ÷­rum svŠ­um, er hvoru ■eirra? ╔g held a­ ef ■i­ myndu­ binda ■a­ evrusvŠ­inu ■ß vŠru ßkve­in tilfinningar÷k ■ar a­ baki. En frß sjˇnarmi­i menningar, sjˇnarmi­i tungumßls og sjˇnarmi­i samruna fjßrmßlamarka­a eru­ ■i­ Ý miklu nßnari a­st÷­u og Ý betri st÷­u gagnvart BandarÝkjadollar.“

Jˇn Helgi benti Mundell ß ■ß sta­reynd, a­ ═slendingar Šttu meiri vi­skipti evrusvŠ­i­, hvort ■a­ Štti a­ rß­a vali ß nřjum gjaldmi­li. Mundell svara­i:

„Ůa­ skiptir ekki mßli. Ůa­ er eins og Ý Bretlandi sem er hßlft dollarasvŠ­i og hßlft evrusvŠ­i. Ůa­ er rÚtt a­ ■a­ er vandamßl fyrir ═slands. Ef dollari og evra vŠru fastbundin vŠru engin frekari vandamßl... ■ß vŠru engin vandamßl yfir h÷fu­. En vegna ■ess a­ ■au eru ekki f÷st ■ß ver­ur ˇst÷­ugleiki stˇrt vandamßl fyrir ═sland, rÚtt eins og ■a­ er vandamßl fyrir Bretland. En Úg held a­ ■i­ endi­ ß ■vÝ a­ grŠ­a ß ■vÝ. Sjß­u til, New York er fjßrmßlami­st÷­ BandarÝkjanna en evrusvŠ­i­ ß enga fjßrmßlami­st÷­. H˙n er Ý London. H˙n er fyrir utan evrusvŠ­i­. Ef Bretland sameina­ist evrusvŠ­inu og tŠki upp evru yr­u r÷kin fyrir ═sland a­ sameinast evrusvŠ­inu sterkari, miklu sterkari.

Til hins er a­ lÝta, ef ■i­ fari­ inn ß evru-svŠ­i­ taki­ ■i­ ß ykkur meiri pˇlitÝskar skuldbindingar en ef ■i­ taki­ upp dollara. RÝkisstjˇrn ykkar hefur ß­ur spurt mig a­ ■vÝ, hva­a svŠ­i ═sland Štti a­ tengjast, og Úg sag­ist Ý raun ekki vilja leggja neitt til Ý ■vÝ efni, ■vÝ a­ ■a­ snerist frekar um stjˇrnmßl en efnahagsmßl. Margt mŠlir me­ dollarasvŠ­inu, af ■vÝ a­ New York er vel skilgreind og ■ar er fjßrmagnsmarka­urinn, ■ar er allt a­ finna.“

Ůß segir Ý samtali ■eirra Jˇns Helga og Mundells:

Jˇn Helgi: Svo Úg sn˙i mÚr aftur a­ hreyfanleika vinnuafls, hva­a ßhrif hefur hann ß ■etta val?

Mundell: Hva­ vilja ═slendingar helst? Mundu ■eir frekar vilja hafa slÝkan hreyfanleika Ý ßtt til BandarÝkjanna e­a Evrˇpu?

Jˇn Helgi: ┴ ■etta a­ rß­ast af ■vÝ?

Mundell: ╔g lag­i fyrir ■ig spurningu. ╔g ˇska eftir svari.

Jˇn Helgi: A­ řmsu leyti er verkmenning ═slendinga lÝkari ■vÝ sem tÝ­kast Ý BandarÝkjunum en Evrˇpu. Rannsˇknir hafa sřnt, a­ ═slendingar eru nŠr BandarÝkjam÷nnum til dŠmis var­andi atvinnu■ßtt÷ku ßkve­inna aldurshˇpa, fj÷lda vinnustunda ß viku, afst÷­u til ■ßttt÷ku kvenna Ý atvinnulÝfinu, mikilvŠgi starfs, traust og svo framvegis. Helstu r÷kin Ý ■ßgu Evrˇpu eru hins vegar, a­ um 60% vi­skipta okkar eru vi­ Evrˇpu og vi­ erum Ý EES.

Mundell: ╔g gŠti einnig spurt ■ig um ˇskir ═slendinga. Kjˇsa ■eir frekar a­ horfa ß franskar e­a ■řskar kvikmyndir og sjˇnvarps■Štti en bandarÝskar?

Jˇn Helgi (hlŠjandi): Ha? Mundir ■˙ lßta ■a­ rß­a?

Mundell: ╔g er ekki and-amerÝkani, Úg er kandadÝskur... Úg hef b˙i­ um nokkurn tÝma Ý Evrˇpu, svo a­ Úg er hlynntur Evrˇpu einso og Úg er hlynntur AmerÝku.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

 
Pistill

Bˇlgan vex en hja­nar samt

N˙ mŠla hagvÝsar okkur ■a­ a­ atvinnuleysi fari vaxandi og jafnframt a­ ver­bˇlgan fŠrist Ý aukana. Ůa­ er rÚtt a­ atvinnuleysi­ er a­ aukast og er ■a­ Ý takt vi­ a­ra hagvÝsa um minnkandi einkaneyslu, slaka Ý fjßrfestingum og fleira. Ůa­ er hinsvegar rangt a­ ver­bˇlgan sÚ a­ vaxa.

 
Mest lesi­
Fleiri frÚttir

Kolbeinn ┴rnason: Ë■arfi a­ rŠ­a frekar vi­ ESB vegna afst÷­u Brusselmanna Ý sjßvar­˙tvegsmßlum - tvŠr Evrˇpu­skřrslur sty­ja sjˇnarmi­ L═┌

Kolbeinn ┴rnason, framkvŠmda­stjˇri Lands­sambands Ýslenskra ˙tvegs­manna (L═┌) segir a­ Ý tveimur nřlegum Evrˇpu­skřrslum, frß HagfrŠ­i­stofnun H═ og Al■jˇ­a­mßla­stofnun H═, komi fram r÷k sem sty­ji ■ß afst÷­u L═┌ a­ ═sland eigi a­ standa utan ESB. Ůß segir hann ˇ■arfa a­ ganga lengra Ý vi­rŠ­um vi­ ES...

Nor­urslˇ­ir: Risastˇrir ÷skuhaugar fastir Ý Ýs?

Rannsˇknir benda til a­ hlřnun jar­ar og s˙ brß­nun hafÝss, sem af henni lei­ir geti losa­ um 1 trilljˇn ˙rgangshluta ˙r plasti, sem hafi veri­ hent Ý sjˇ og sitji n˙ fastir Ý Ýsbrei­um ß Nor­urslˇ­um. Ůetta segja rannsakendur a­ geti gerzt ß einum ßratug. Me­al ■ess sem rannsˇknir hafa leitt Ý ljˇs er a­ slÝkir ÷skuhaugar sÚu a­ myndast ß Barentshafi.

Ůřzkaland: Merkel segir ESB ekki bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu

Angela Merkel liggur n˙ undir har­ri gagnrřni fyrir ummŠli, sem h˙n lÚt falla, n˙ nokkrum d÷gum fyrir kosningar til Evrˇpu­■ingsins ■ess efnis a­ Evrˇpu­sambandi­ vŠri ekki „socialunion“ e­a bandalag um fÚlagslega ■jˇnustu.

Holland: ┌tg÷nguspßr benda til a­ Frelsis­flokkur Wilders tapi fylgi

┌tg÷nguspßr, sem birtar voru Ý Hollandi Ý gŠrkv÷ldi benda til a­ Frelsis­flokkur Geert Wilders muni tapa fylgi Ý kosningunum til Evrˇpu­■ingsins sem hˇfust Ý gŠrmorgun og a­ ■ingm÷nnumhans ß Evrˇpu­■inginu fŠkki um tvo en ■eir hafa veri­ fimm. Ůetta gengur ■vert ß spßr um uppgang flokka lengst til hŠgri Ý ■eim kosningum.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS