Madrid: Forsætis­ráðherrann býr sig undir að þiggja aðstoð ESB - deilt við Þjóðverja um aðferðafræði

Mariano Rajoy

Forsætisráðherra Spánar leitar aðstoðar hjá öðrum ríkjum innan ESB og biður þau um að „hjálpa þjóð í vanda“ segir í franska blaðinu Le Figaro miðvikudaginn 6. júní. Spánn hafi ekki lengur aðgang að fjármálamörkuðum og ríkisstjórn landsins eigi allt undir velvilja annarra segir í blaðinu. Þetta blasi við þótt enn hafi ekki verið send opinber hjálparbeiðni frá Madrid, ríkisstjórnin geti ekki vikið sér undan þrýstingi markaðanna. Ráðamenn í Madrid og Berlín deila um leiðir til að endurfjármagna spænska banka.

Le Figaro segir að fjarfundur fulltrúa G7 ríkjanna hafi snúist um vanda Spánverja á sama tíma og Mariano Rajoy forsætisráðherra hafi stigið enn eitt skrefið í átt til beiðni um fjárhagslega aðstoð. Hann hafi á þingi Spánar snúið sér til annarra ESB-ríkja með tilmælum um „stuðning við þjóð í vanda“ og búið þingmenn undir stefnubreytingu af sinni hálfu. „Hið brýnasta fyrir okkur, mikilvægast af öllu er að leysa lausafjárvanda okkar og endurfjármögnun skulda,“ sagði forsætisráðherrann.

Rajoy hefur hvað eftir annað fullyrt að Spánverjar gætu leyst vanda sinn sjálfir, annað væri niðurlægjandi fyrir þá. Hann hefur barist fyrir því að Seðlabanki Evrópu tæki að sér að kaupa skuldabréf af Spánverjum. Bankinn hefur hins vegar haldið að sér höndum á þessu ári. Við það hefur lántökukostnaður spænska ríkisins hækkað í 6,23% á 10 ára bréfum á móti 1,20% fyrir Þjóðverja, skuldatryggingarálagið fyrir Spán nemur þannig 500 punktum. „Áhættuálagið sýnir að Spánverjar eiga ekki aðgang að mörkuðunum,“ viðurkennir Christobal Montoro, fjárlagaráðherra Spánar.

Spánverjar vilja ekki skipa hóp með Grikkjum, Portúgölum og Írum, smáþjóðum að þeirra mati enda er Spánn fjórða stærsta hagkerfi ESB. Af þessum ástæðum hafnar ríkisstjórn Spánar því að sæta sömu kjörum og þessar þjóðir vegna neyðaraðstoðar enda sé hún tilgangslaus vegna Spánar, hagkerfið sé einfaldlega of stórt. „Það kostar um 600 milljarða evra að veita Spáni þriggja ára skjól á fjármálamörkuðunum, ESB hefur einfaldlega ekki efni á því,“ segja embættismenn í Madrid. Alls ræður ESB yfir 750 milljörðum evra í neyðarsjóðum sínum.

Í stað þess að ríkissjóður Spánar og fjármál ríkisins verði sett undir eftirlit þríeykis á vegum Seðlabanka Evrópu, ESB og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins sættir ríkisstjórn Spánar sig við að þiggja aðstoð sem er bundin við bankakerfið eitt, það er 100 milljarða evra. Fjármunirnir kæmu úr bráðabirgða-neyðarsjóði evrunnar (EFSF) sem ræður yfir 450 milljörðum evra og endurfjármagnaði banka með kaupum á skuldabréfum eins og gert var gagnvart Grikklandi í maí.

Deilt er um aðferðafræðina við að bjarga spænsku bönkunum. Um hana er ágreiningur milli æðstu ráðamanna í Madrid og Berlín.

Spánverjar vilja að um beina endurfjármögnun verði að ræða, hún fari hjáleið framhjá ríkissjóði Spánar til að ekki verði unnt að kenna hana við ríkisaðstoð og engin hætta verði á því að spænsk ríkisfjármál lúti eftirliti og íhlutun annarra eða bankakerfi landsins verði háð ákvörðunum ESB-embættismanna í Brussel.

Þjóðverjar hafna þessari leið. Þeir benda á að samþykktir neyðarlánasjóða ESB, bæði bráðabirgðasjóðsins (ESFS) og varanlega sjóðsins (ESM) banda beina endurfjármögnun banka. Óhjákvæmilegt sé að fara um ríkissjóð viðkomandi lands og fá ábyrgð hans.