Evru-kreppan: Fimm átakaefni móta umræður komandi mánaða - klofnar ESB milli norðurs og suðurs?

Mats Persson, forstöðumaður hugveitunnar Open Europe í Bretlandi, ritar grein í The Daily Telegraph í London mánudaginn 20. ágúst um vaxandi spennu milli íbúa í Norður- og Suður-Evrópu, milli skattgreiðenda í norðurhlutanum sem er nóg boðið og suðurlandabúa sem hafa fengið sig fullsadda af fyrirmælum um niðurskurð að norðan. Hann segir að hið sorglegasta við evru-kreppuna sé að áform sem ætlað var að færa þjóðir nær hvor annarri stefni nú í að skilja þær í sundur. Hann nefnir fimm átakamál sem vert sé að hafa auga með næstu mánuði:

Grikkland gegn Þýskalandi: Grikkir hafa alls ekki fullnægt skilyrðum ESB um aðhaldsaðgerðir. Þetta leiðir til spurninga um hvort Þýskaland – eða Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – muni láta landið sigla sinn sjó í október þegar næsta framvinduskýrsla er væntanleg. Hvaða leið sem farin verður mun auka pólitíska spennu milli Grikkja og Þjóðverja.

Spánn gegn norðrinu: Spánverjar kunna að fara fram á neyðarlán frá ESB í september. Vegna þess hve hagkerfi þeirra er stórt er ekki unnt að veita þeim samskonar neyðaraðstoð og Grikkjum. Spænska ríkisstjórnin sættir sig ekki heldur við að lúta efnahagsstjórn frá Brussel og Berlín. Finna verður þriðju leiðina ef til vill með þátttöku Seðlabanka Evrópu sem valda mun miklum pólitískum deilum. Norðrið mun lýsa óánægju en ef til vill láta undan af ótta við það sem ella mundi gerast.

Neyðarsjóðir gegn fullveldi: Stjórnlagadómstóll Þýskalands birtir 12. september niðurstöðu sína um hvort aðild að varanlegum björgunarsjóði evrunnar – the European Stability Mechanism (ESM) – samræmist þýsku stjórnarskránni. Ólíklegt er að dómstóllinn hafni aðild að sjóðnum, verði aðildin hins vegar lýst stjórnarskrárbrot verður uppnám á fjármálamörkuðum. Hver sem niðurstaðan verður sýna málaferlin að ESM-sjóðurinn er illa þokkaður í Þýskalandi og að grundvallarágreiningur er milli stjórnmálamanna í norðri og suðri um stærð hans og hlutverk.

Holland gegn ESB: Hinn 12. september verður gengið til þingkosninga í Hollandi. Geert Wilders, ofurlýðskrumari í PVV-flokknum, vill að kosningarnar verði þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB. Hollenskir sósíalistar, vinsælastir um þessar mundir samkvæmt könnunum, hafa lofað að leggjast gegn ríkisfjármálasamningi ESB og frekara framsali á valdi til ESB án þess að það sé samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu. Nýtt þing í Hollandi verður örugglega til að flækja enn stjórnmálin á evru-svæðinu.

Þýskaland gegn Frakklandi: Á það mun reyna á þessu hausti hvort ríkin á evru-ríkin taki næsta stóra skrefið í átt til sambandsríkis um efnahagsmál með sameiginlegu bankaeftirliti og útgáfu evru-skuldabréfa. Umræður um þetta kunna að breikka bilið milli Þjóðverja og Frakka. Þjóðverjar vilja fyrst pólitískt sambandsríki, það er aukin áhrif Þjóðverja á efnahagsstefnu annarra ríkja áður en þeir ábyrgjast hana. Frakkar vilja fyrst slaka á með því að nota Seðlabanka Evrópu og síðan huga að ákvörðunum um sambandsríkið. Hið nána samstarf Þjóðverja og Frakka mun ekki rofna en spennan innan þess magnast.

Í lok greinar sinnar segir Mats Persson:

„Kreppan á evru-svæðinu hefur leyst úr læðingi pólitísk öfl sem enginn veit hvert stefna. Leiðtogar ESB-ríkja kunna að verða að velja milli evrunnar og fullveldis þjóða sinna eins og við þekkjum það núna. Hvort sem þeir velja vitum við ekki hvernig kjósendur í norðri eða suðri bregðast við niðurstöðunni.“