Mi­vikudagurinn 21. ßg˙st 2019

Tekst a­ st÷­va lekann ß evru-sk˙tunni?


Bj÷rn Bjarnason
1. maÝ 2010 klukkan 11:02

Jean-Claude Juncker, forsŠtis- og fjßrmßlarß­herra L˙xemborgar, er forma­ur 16-rÝkja evruhˇpsins innan Evrˇpusambandsins. Hann hefur kalla­ fundinn saman til brß­afundar Ý Brussel sÝ­degis sunnudaginn 2. maÝ Ý von um, a­ ■ar takist a­ komast a­ ni­urst÷­u, sem dragi ˙r spennu ß fjßrmßlam÷rku­um, ■egar ■eir ver­a opna­ir a­ morgni mßnudags 3. maÝ.

Undanfarna sˇlarhringa hefur veri­ unni­ myrkranna ß milli Ý ÷llum grÝsku rß­uneytunum undir forsjß fulltr˙a Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­sins (AGS), Se­labanka Evrˇpu og framkvŠmdastjˇrnar ESB til a­ finna sparna­arlei­ir Ý grÝska rÝkisrekstrinum. HÚldu menn aftur af sÚr vi­ str÷ngustu kr÷fuger­ og ■ungbŠrustu yfirlřsingar fram yfir 1. maÝ af ˇtta vi­, a­ sannleikurinn um ■a­, sem gera ■yrfti, til a­ Grikkir fengju nau­synlega al■jˇ­lega a­sto­, myndi kalla fram enn kr÷ftugri mˇtmŠli en ella Ý k÷rfug÷ngum 1. maÝ.

Grikkir eru ekki lengur sjßlfs sÝns herrar. Vikuriti­ The Economist segir Grikki ekki geta unni­ sig ˙t ˙r vandanum vegna ■ess, hve mj÷g hi­ opinbera ver­i a­ draga saman seglin og ■ar sem ˙tflutnings■rˇttur ■eirra sÚ enginn. Grikkir geti ekki fellt gengi­, af ■vÝ a­ ■eir noti evru sem mynt. Ůß vir­ist almenningur ekki sŠtta sig vi­ ■ann ni­urskur­ ß launum og ■jˇnustu, sem einn dugi til a­ hagkerfi­ ver­i samkeppnisfŠrt. „═ stuttu mßli, Grikkland vir­ist ß hausnum,“ segir The Economist.

Tilgangur brß­afundarins Ý Brussel ß sunnudag er sam■ykkja lßn, sem dugi Grikkjum til a­ fleyta sÚr ßfram Ý ■rj˙ ßr. Tveir ■ri­ju fjßrhŠ­arinnar komi frß evru-rÝkjunum en afgangurinn frß AGS. Ůřskir ■ingmenn hafa sagt, a­ alls ■urfi 120 milljar­i evra til bjargar Grikkjum, ■ˇtt ESB hafi til ■essa a­eins nefnt t÷luna 30 milljar­a frß evru-rÝkjunum og 15 millja­ri frß IMF ß fyrsta ßri a­sto­arinnar.

Minni ■etta ═slendinga ß eitthva­ Štti ■a­ a­ vera helgina Ý oktˇber 2008, ß­ur en ney­arl÷gin voru sett. Ůß haf­i rÝki­ eignast Glitni Ý von um, a­ s˙ rß­st÷fun dyg­i til a­ bjarga ■vÝ, sem bjarga­ yr­i Ý bankaheiminum. Vonin um ■a­ var­ a­ engu og eftir stÝf fundarh÷ld Ý rß­herrab˙sta­num fyrstu helgina Ý oktˇber, rann upp fyrir m÷nnum, a­ eina rß­i­ vŠri a­ setja ney­arl÷gin svonefndu, ■ar sem rÝki­ fÚkk ˙rslitavald ß fjßrmßlamarka­num. A­ ÷­rum kosti vŠri ekki forsvaranlegt a­ setja opinbert fÚ inn Ý bankakerfi­.

Sta­a Grikkja n˙ svipar til st÷­u Ýslensku bankanna, ß­ur en ■eir voru teknir frß eigendum sÝnum, vegna ■ess a­ ■eim vŠri ekki unnt a­ treysta lengur fyrir rekstri ■eirra. Evru-hˇpurinn og AGS vilja ekki leggja fÚ Ý botnlausa grÝska hÝt, ■ess vegna ver­ur a­ taka Grikkland Ý bˇndabeygju. A­ ■vÝ er unni­ undir merkjum AGS og ESB, ■vÝ a­ annars vilja Ůjˇ­verjar, sem ver­a Ý raun stŠrstu lßnveitendurnir, ekki leggja fÚ af m÷rkum.

Vi­ ═slendingar h÷fum einnig kynnst ■vÝ, hve langan tÝma getur teki­ a­ fß lßnslofor­ efnd. Hva­ sem gerist ß evru-fundinum 2. maÝ er eins lÝklegt, a­ Ůjˇ­verjar dragi lappirnar fram yfir 9. maÝ vegna kosninga til ■ings Ý Nordrhein Westfalen ■ann dag. Grikkir knřja hins vegar ß um skjˇta lausn, ■vÝ a­ ■eir eiga ekki fÚ til a­ grei­a lßn ß gjalddaga 19. maÝ.

Angela Merkel, kanslari Ůřskalands, er milli tveggja elda, ■egar h˙n horfist Ý augu vi­ kr÷fur ß hendur rÝkisstjˇrn sinni vegna grÝska vandans. Grikkjum ver­a ekki veitt nein lßn ßn stu­nings Ůjˇ­verja. Ůřskir skattgrei­endur vilja hins vegar ekki, a­ fÚ ■eirra sÚ kasta­ Ý grÝska fjßrlagahÝt.

Ůar sem sÚrhver rÝkisstjˇrn er a­ lokum ßbyrg gagnvart umbjˇ­endum sÝnum, eigin ■jˇ­, finnst evrˇpskum valdsm÷nnum Ý Brussel, a­ ■řskur og grÝskur almenningur ■vŠlist a­eins fyrir Ý ■essu mßli. Huga beri a­ ■vÝ, a­ hagstjˇrnarvaldi­ ver­i fŠrt frß ■jˇ­rÝkjunum til framkvŠmdastjˇrnar ESB Ý Brussel og Se­labanka Evrˇpu Ý Frankfurt. Frß Frakklandi berast hins vegar ■Šr frÚttir, a­ ■ar ß bŠ ■yki m÷nnum evrˇpsku stofnanirnar hafa brug­ist Ý eftirlitinu me­ Grikkjum og Frakkar vilji ekki koma a­ lßni til Grikkja, nema ESB-stofnunum sÚ haldi­ fjarri.

Oft hefur reynt ß innvi­i ESB-samstarfsins, en ■ˇ lÝklega sjaldan eins og n˙, ■egar hŠtta er ß ■vÝ, a­ lekinn ß evru-sk˙tunni, sem hˇfst Ý Grikklandi, eigi a­eins eftir a­ aukast, hva­ sem gert ver­i. Spurningin er s˙, hvort tekst a­ st÷­va lekann um helgina e­a hvort menn fari a­ losa um bj÷rgunarbßtana til a­ komast frß bor­i.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

 
Mest lesi­
Fleiri lei­arar

R˙ssar lßta Finna finna fyrir sÚr

Ůa­ hefur ekki fari­ fram hjß lesendum Evrˇpu­vaktarinnar a­ umrŠ­ur Ý Finnlandi um ÷ryggismßl Finna hafa aukizt mj÷g Ý kj÷lfari­ ß deilunum um ┌kraÝnu. Spurningar hafa vakna­ um hvort Finnar eigi a­ gerast a­ilar a­ Atlantshafsbandalaginu e­a lßta duga a­ auka samstarf vi­ SvÝa um ÷ryggismßl.

ESB-■ingkosningar og lř­rŠ­is■rˇunin

Kosningar til ESB-■ingsins eru Ý Bretlandi og Hollandi fimmtudaginn 22. maÝ og sÝ­an Ý hverju ESB-landinu ß eftir ÷­ru ■ar til sunnudaginn 25. maÝ. Stjˇrnv÷ld Ý Bretlandi og Hollandi hafa lagt ßherslu ß nau­syn ■ess a­ dregi­ ver­i ˙r mi­­stjˇrnar­valdi ESB-stofnana Ý Brussel Ý von um a­ andsta­a ■eir...

Ůjˇ­verjar vilja ekki aukin afskipti af al■jˇ­a­mßlum

Ůřzkaland er or­i­ ÷flugasta rÝki­ Ý Evrˇpu ß nř. Ůřzkaland stjˇrnar Evrˇpu­sambandinu. Ůar gerist ekkert, sem Ůjˇ­verjar eru ekki sßttir vi­. ═ ■essu samhengi er ni­ursta­a nřrrar k÷nnunar ß vi­horfi almennings Ý Ůřzkalandi til afskipta Ůjˇ­verja af al■jˇ­a­mßlum athyglisver­ en frß henni er sagt Ý frÚttum Evrˇpu­vaktarinnar Ý dag.

Ůßttaskil Ý samskiptum NATO vi­ R˙ssa - fa­mlag R˙ssa og KÝnverja - ˇgn Ý Nor­ur-═shafi?

Anders Fogh Rasmussen, framkvŠmda­stjˇri Atlantshafsbandalagsins (NATO) var ˇmyrkur Ý mßli um R˙ssa ß reglulegum bla­amannafundi sÝnum Ý Brussel mßnudaginn 19. maÝ. Hann sag­i a­ vi­leitni ■eirra til a­ sundra ┌kraÝnu hef­i skapa­ „algj÷rlega nřja st÷­u Ý ÷ryggismßlum Evrˇpu“. Ůa­ sem ger­ist um ■ess...

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS