Stóru evru-ríkin reyna að ná vopnum sínum í Strassborg

Þau koma saman í dag, fimmtudaginn 24. nóvember, í Strassborg Angela Merkel Þýskalandskanslari, Nicolas Sarkozy Frakklandsforseti og Mario Monti, forsætisráðherra Ítalíu, fulltrúar stærstu efnahagskerfanna innan evru-svæðisins. Tilgangur þeirra er enn og aftur að skerpa þá ímynd að evru-svæðið lúti öflugri pólitískri forystu.

Í sjálfu sér er það söguleg breyting að forsætisráðherra Ítalíu hitti Merkel og Sarkozy á slíkum fundi. Undir lok ferils Silvios Berlusconis sem forsætisráðherra varð æ skýrara hve mikla skömm Angela Merkel hafði á honum. Bæði sýndu þau Sarkozy ítalska forsætisráðherranum lítilsvirðingu á blaðamannafundi eftir evru-leiðtogafund 23. október þegar þau ypptu öxlum og litu hvort til annars með glott á vör þegar þau voru spurð um hvað Berlusconi hefði haft til málanna að leggja.

Gildi fundarins í Strassborg er kannski helst að Merkel og Sarkozy geti sýnt í verki að þau séu sátt við að tekist hafi að bola ríkisstjórn Ítalíu frá völdum og teknókratar hafi tekið við stjórn landsins. Að sátt náist á fundinum um helsta ágreiningsefnið innan evru-svæðisins, spurninguna um útgáfu evru-skuldabréfa er borin von.

José Manuel Barroso, forseti framkvæmdastjórnar ESB, kynnti miðvikudaginn 23. nóvember tillögur framkvæmdastjórnarinnar um útgáfu evru-skuldabréfa. Síðdegis sama dag gagnrýndi Angela Merkel þessar tillögur harkalega á þýska þinginu.

Að mati Þjóðverja fylgir evru-skuldabréfunum sú stórhætta að þau ýti undir verðbólgu og svipti Seðlabanka Evrópu sjálfstæði. Ríkisstjórnir Frakklands og Ítalíu eru á öðru máli. Þær sjá bréfin auðvelda sér leið til fjármögnunar. Lánshæfiseinkunn Ítalíu er fallin og einkunn Frakklands er í hættu. Komi Seðlabanki Evrópu til sögunnar sem lánveitandi til þrautavara og herði á peningaprentvélunum telja Sarkozy og Monti að róður sinn verði léttari. Merkel segir hins vegar að þeir verði að ná stjórn á efnahagsmálum, einkum ríkisfjármálum, takist þeim það fari allt á betri veg í löndum þeirra og á evru-svæðinu í heild.

Þýska ríkið gat ekki selt öll skuldabréf sem það setti á markað 23. nóvember. Á mörkuðunum segja menn að þessi staðreynd sé „ógnvekjandi“ því að nú sé skuldvandinn á evru-svæðinu farinn að segja til sín í sjálfu höfuðríkinu sem sé bakhjarl allra hinna. Breytir þetta afstöðu Þjóðverja til evru-skuldabréfanna?

Hvert sem svarið er við þessari spurningu er ljóst að því fer víðs fjarri að vandi evru-svæðisins sé leystur. Hann er ekki lengur bundinn við jaðarríki heldur hittir stóru ríkin ekki síður en þau litlu.

Þegar Merkel, Sarkozy og Monti hittast í Strassborg í dag ræða þau vanda sem stendur þeim nær en nokkru sinni fyrr og ræður æ meiru um pólitíska framtíð Merkel og Sarkozys. Einmitt þess vegna minnka líkur á að þau geti stillt saman strengina og þar með verður framtíð evrunnar enn óvissari.