Hefur stjórn Kýpur áhuga á ESB-aðild Íslands?

Nú hefur ríkisstjórn Kýpur tekið við formennsku í ráðherraráði ESB af dönsku ríkisstjórninni. Eyjan Kýpur er aðeins 9.200 ferkílómetrar að stærð en þar búa um ein milljón manna, þar af 840 þúsund á gríska hluta eyjunnar, 59% af landi hennar. Norðurhluti eyjunnar er undir stjórn Tyrkja síðan 1974.

Kýpur varð aðili að ESB 1. maí 2004 og evran varð gjaldmiðill þar árið 2008. Kýpur er eina landið í Evrópu sem lýtur stjórn kommúnista, þar fer Framfaraflokkur hinna vinnandi stétta (AKEL) með völd. Skömmu áður en pólitíska forystan innan ESB féll í hendur Kýpverja sóttu þeir um fjárhagslega neyðaraðstoð frá ESB þar sem bankar landsins hefðu orðið illa úti við hrunið í Grikklandi.

Dönum tókst ekki sem skyldi að stýra ráðherraráði ESB á tímum fjármálakreppu og vaxandi ágreinings milli ríkjanna í norður og suður hluta sambandsins. Undir lok formennsku Dana lentu þeir upp á kant við ESB-þingið sem taldi ráðherraráðið hafa sýnt þinginu óvirðingu með ákvörðunum um breytingar á Schengen-samstarfinu. Stöðvaði þingið framgang ýmissa mála sem Dönum voru kær, þó náðist á síðustu stundu samkomulag milli þingsins og dönsku formennskunnar um nýjar refsireglur sem miða að því að þrengja að Færeyingum og Íslendingum vegna makrílveiða þjóðanna. Er ástæða til að undrast að danska ríkisstjórnin skuli hafa talið nauðsynlegt að ljúka því máli í stað þess að færa það í hendur Kýpverjum.

Pólverjar, Danir og Kýpverjar hafa myndað þríeyki um 18 mánaða samfellu í pólitískri forystu innan ESB. Yfirlýst markmið Kýpverja í formennskutíð sinni eru tengd því sem Pólverjar og Danir settu á forgangslista sinn þótt áherslur séu ólíkar meðal annars vegna þess að hvorki Pólverjar né Danir eru aðilar að evru-samstarfinu.

Í stefnuyfirlýsingu Kýpverja um stækkun ESB segir að þeir muni hafa þann málaflokk ofarlega á dagskrá og stefna af sýnilegum árangri gagnvart öllum umsóknarríkjum einkum þeim sem hafi hafið aðilögunarviðræður. Þær hafi hafist við Tyrki í október 2005 og Íslendinga í júlí 2010.

Ólíklegt verður að teljast að mikið gerist í viðræðunum við Tyrki. Að því er Ísland varðar má geta þess að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur ætlaði helst undir stjórn Dana að opna alla samningskaflana 22 sem ekki höfðu verið opnaðir þegar Danir tóku við ESB-formennskunni. Þrátt fyrir mikinn þrýsting tókst aðeins að opna fimm. Hvort betur gengur undir stjórn Kýpverja kemur í ljós.

Í næsta þríeyki á eftir Kýpur verða Írar, Litháar og Grikkir. Írar taka við formennsku innan ESB 1. janúar 2013. Írska ríkisstjórnin hefur gengið lengst í kröfum innan ESB um að stöðva aðildarviðræðurnar við Íslendinga nema þeir gefist upp í makríldeilunni.

Hvað sem líður vandræðagangi á heimavelli og vaxandi andstöðu Íslendinga við ESB-aðild blæs ekki byrlega fyrir ESB-stefnu Samfylkingarinnar og ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur innan ESB. Stóra tækifærið í formennskutíð Dana varð að engu. Kannski liggja gamlir leyniþræðir í gegnum Moskvu á milli vinstri-grænna og Framfaraflokks hinna vinnandi stétta á Kýpur?