Stefnubreyting Seðlabanka Evrópu er mikilvæg fyrir Ísland

Í bandaríska dagblaðinu Wall Street Journal birtist í dag frétt, sem hefur mikla þýðingu fyrir almenna stöðu okkar Íslendinga í umræðum um fall íslenzku bankanna. Vísbendingar hafa verið að koma fram um mjög breytt viðhorf forráðamanna Evrópusambandsins til gjaldþrots banka og meðferðar á skuldbindingum þeirra en nú má segja, að með þeirri frétt, sem WSJ birtir sé sú stefnubreyting að verulegu leyti staðfest.

Eins og menn muna var einn grundvallarmunur á meðferð ríkisstjórnar Geirs H. Haarde á Íslandi og þáverandi ríkisstjórnar á Írlandi á falli einkabanka í þessum tveimur löndum. Ríkisstjórn Geirs H. Haarde tók meðvitaða ákvörðun um að láta þá aðila á hinum alþjóðlegu fjármálamörkuðum, sem lánað höfðu íslenzku einkabönkunum fé með kaupum á skuldabréfum þeirra sitja uppi með skellinn.

Ríkisstjórn Írlands lýsti yfir ábyrgð írska ríkisins, þ.e. skattgreiðenda á öllum skuldbindingum þessara einkabanka. Síðar kom fram, að það var gert að kröfu ESB og Seðlabanka Evrópu, sem töldu að ella mundi verða mikið uppnám og fjaðrafok á mörkuðum.

Á þessum tíma var þáverandi rikisstjórn Íslands formælt úr ýmsum áttum.

Á síðustu misserum hefur viðhorfið innan evrusvæðisins smátt og smátt verið að breytast. Fyrst og fremst vegna þrýstings frá amenningi í þessum löndum, sem lætur ekki segja sér að það sé sjálfsagt að skattgreiðendur greiði töp vegna banka í einkaeigu en að eigendur þeirra og stjórnendur taki gróðann, þegar vel gengur.

Fyrstu formlegu vísbendingar um stefnubreytingu innan ESB komu fram í tillögum Michel Barnier, sem sæti á í framkvæmdastjórn ESB fyrir nokkrum vikum þar sem það prinsipp var sett fram, að skattgreiðendur mundu í framtíðinni ekki borga slíkar skuldir.

Nú upplýsir Wall Street Journal í dag, að Mario Draghi, bankastjóri Seðlabanka Evrópu, hafi fyrir viku á fundi með fjármálaráðherrum evruríkjanna í Brussel lagt til að þeir skuldabréfaeigendur spænsku bankanna, sem eru í fremstu röð lánardrottna yrðu látnir taka á sig töp ekki síður en aðrir.

Fjármálaráðherrar evruríkjanna töldu varasamt að stíga svo stórt skref af ótta við fjármálamarkaði og samþykktu að hluthafar og þeir skuldabréfaeigendur, sem væru aftar í röðinni yrðu látnir taka töp á sig en ekki eigendur skuldabréfa í fremstu röð.

Af frétt blaðsins má ráða, að skrefið verði síðar stigið til fulls.

Þessi stefnubreyting evruríkjanna er annars vegar viðurkenning á því að ríkisstjórn Geirs H. Haarde tók rétta ákvörðun og var á undan sinni samtíð að þessu leyti og hins vegar er ljóst að vígstaða okkar í málaferlum vegna Icesave margeflist.

Í grundvallaratriðum eru Evrópusambandið og evruríkin sérstaklega að viðurkenna að Ísland hafi farið rétt að. Þessi ríki eru nú að færa sig í þann farveg, sem þáverandi ríkisstjórn Íslands markaði haustið 2008.