Ůri­judagurinn 20. ßg˙st 2019

TÝmabŠr auglřsing ungra bŠnda um Evrˇpu­sambandsher


Bj÷rn Bjarnason
30. maÝ 2010 klukkan 11:43

Samt÷k ungra bŠnda birti auglřsingu Ý Morgunbla­inu og FrÚttabla­inu 28. maÝ og mß sjß mynd af henni me­ ■essum pistli. Fyrirs÷gn hennar er: Vi­ viljum ekki senda afkomendur okkar Ý Evrˇpusambandsherinn! Ý Meginmßli segir:

„Hva­ Evrˇpusambandsherinn var­ar hefur lengi sta­i­ til a­ koma honum ß laggirnar. Fj÷lmargir forystumenn innan Evrˇpusambandsins hafa lřst yfir stu­ningi vi­ ■ß hugmynd ß li­num ßrum og ■egar er kominn vÝsir a­ slÝkum her. Um er a­ rŠ­a sÚrstakar hersveitir sem l˙ta stjˇrn sambandsins og Štla­ er a­ geta brug­ist hratt vi­ hŠttum sem kunna a­ koma upp. Ůß eru heimildir til stofnunar slÝks hers Ý Stjˇrnarskrß Evrˇpusambandsins (Lissabon-sßttmßlanum) sem tˇk gildi ■ann 1. desember ß sÝ­asta ßri.“

Undir ■essum texta stendur: Kanslari Ůřskalands, Angela Merkel, Ý rŠ­u sem h˙n flutti 13. maÝ sl. Ůar fyrir ne­an stendur heiti auglřsanda: Samt÷k ungra bŠnda.

Allt er efnislega rÚtt, sem segir um ESB-herinn Ý auglřsingunni. Hins vegar Štti a­ vera augljˇst, ■egar texti meginmßls er lesinn, a­ hann geti varla veri­ eftir Angelu Merkel e­a ˙r rŠ­u hennar. Textinn er skřring ß ■vÝ, hva­ stendur a­ baki or­inu Evrˇpusambandsher og vŠri me­ nokkrum ˇlÝkindum, ef kanslari Ůřskalands flytti slÝkan alfrŠ­ibˇkartexta Ý rŠ­u.

Hitt er sta­reynd, a­ hinn 13. maÝ sÝ­astli­inn flutti Angela Merkel hßtÝ­arrŠ­u Ý Aachen Ý Ůřskalandi, ■egar Donald Tusk, forsŠtisrß­herra Pˇllands, var sŠmdur hei­ursmerki, sem kennt er vi­ Karlamagn˙s keisara og veitt er fyrir a­ standa glŠsilegan v÷r­ um Evrˇpuhugsjˇnina. Vel var fylgst me­ rŠ­u Merkel, enda haf­i h˙n nřveri­ teki­ ■ßtt Ý lei­togafundi evru-landanna Ý Brussel, ■ar sem sagt var, a­ Nicolas Sarkozy, Frakklandsforseti hef­i sn˙i­ upp ß handlegginn ß henni til a­ knřja hana til ■ßttt÷ku Ý bjr÷gnara­ger­um Ý ■ßgu evrunnar.

═ rŠ­u sinni vÚk Merkel a­ vanda evrunnar og ßrÚtta­i ■ß sko­un, a­ henni yr­i a­ bjarga, svo a­ Evrˇpuhugsjˇninni yr­i borgi­. Auk ■ess yr­i eftir ■ß bj÷rgun unnt a­ sn˙a sÚr a­ ÷­rum mikilvŠgum samrunaverkefnum Ý Evrˇpu, eins og ■vÝ a­ stofna herafla undir merkjum Evrˇpusambandsins. A­ Merkel hafi viki­ a­ ■essu, er ˇhrekjanlegt, en eitthva­ hefur efni ■ess, sem h˙n sag­i, skolast til Ý auglřsingu Samtaka ungra bŠnda.

Texti auglřsingarinnar hef­i veri­ kˇrrÚttur, ef ■ar hef­i sta­i­, a­ hinn 13. maÝ hef­i Angela Merkel hvatt til ■ess, a­ stefnt yr­i a­ ESB-heraflanum. SÝ­an hef­i meginmßl auglřsingarinnar komi­ sem skřring ß ■vÝ, hva­ felst Ý hugtakinu „Evrˇpusambandsher“ og ß hva­a lagagrunni yfirlřsingar lei­toga ESB-rÝkja um heraflann byggjast.

Full ßstŠ­a er til a­ minna ═slendinga ß, hva­ fyrir Evrˇpusambandinu og forystum÷nnum ■ess vakir Ý ■essum efnum. ═ greiningarskřrslu framkvŠmdastjˇrnar ESB frß 24. febr˙ar 2010 vegna a­ildarumsˇknar ═slands, sem l÷g­ hefur veri­ fyrir lei­togarß­ ESB-rÝkjanna, er ■etta ni­ursta­a framkvŠmdastjˇrnarinnar:

„═sland Štti a­ vera rei­ub˙i­ til a­ taka fullan og virkan ■ßtt Ý sameiginlegri stefnu Ý utanrÝkis- og ÷ryggismßlum og stefnu Sambandsins Ý ÷ryggis- og varnarmßlum sem og a­ vera fŠrt um a­ taka ß sig ■Šr skuldbindingar sem fylgja a­ild ß ■essum svi­um.“

═ sjßlfu sÚr kemur ekki ß ˇvart, a­ utanrÝkisrß­uneyti­ hafi ekki lßti­ svo lÝti­ a­ skřra, hva­ felst Ý ■essu mati framkvŠmdastjˇrnarinnar og engar opinberar umrŠ­ur hafa or­i­ um ■a­ a­ frumkvŠ­i stjˇrnvalda frekar en anna­ Ý greiningarskřrslunni. Augljˇst er hins vegar ß vi­br÷g­um ESB-a­ildarsinna, a­ undir bŠndur řttu ß veikan blett, ■egar ■eir v÷ktu mßls ß hervŠ­ingu ESB. Um ■ann ■ßtt gildir hi­ sama og a­ra efnis■Štti a­ ■vÝ er a­ild ═slands var­ar: ═slendingar ver­a a­ sŠtta sig vi­ ESB-reglur, ef ■eir ■urfa a­l÷gun a­ ■eim, snřst h˙n um tÝma en ekki efni.

Barˇnessa Ashton, utanrÝkisrß­herra Evrˇpusmabandsins, fer me­ yfirstjˇrn ÷ryggis- og varnarmßla ß vegum sambandsins. ═ Lissabon-sßttmßlanum er a­ finna ßkvŠ­i til a­ skilgreina valdsvi­ Š­sta embŠttismanns ESB ß ■essu svi­i betur og styrkja vald hans. Lissabon-sßttmßlinn heimilar samhŠfingu herafla a­ildarrÝkjanna undi merkjum ESB, en ■řski stjˇrnlagadˇmstˇllinn hefur ˙rskur­a­, a­ ekki megi senda ■řska hermenn undir merkjum ESB til ˙tlanda ßn sam■ykkis ■řska ■ingsins.

HÚr ß landi hefur ■vÝ veri­ haldi­ fram, a­ Ý Lissabon-sßttmßlanum sÚ a­ finna ßkvŠ­i, sem heimili ESB-■jˇ­um a­ halda ekki ˙ti herafla og er vÝsa­ til undan■ßgu fyrir ═ra Ý ■vÝ samhengi. Vafalaust telja einhverjir, a­ Ý ■essari undan■ßgu felist, a­ ═rar ■urfi ekki a­ stofna her. Svo er ekki. ═rar eru stoltir af herafla sÝnum. Hann nřtur vir­ingar fyrir a­ild a­ fri­argŠslu ß vegum Sameinu­u ■jˇ­anna. ═rar vilja geta haldi­ sjßlfstŠ­i sÝnu og hlutleysi til slÝkra starfa, hva­ sem lÝ­ur ESB. ═rska undan■ßgan segir ekkert um, hver sÚ e­a ver­i sta­a ═slands gagnvart herna­arlegum kr÷fum ESB. Ůa­ hefur einfaldlega ekki veri­ rŠtt til hlÝtar.

Hin almenna krafa ESB Ý sambandi vi­ ■ennan ■ßtt Ý a­l÷gunarferli ═slands er, a­ ═slendingar sŠtti sig vi­ ■a­, sem ßkve­i­ hefur veri­ ß vettvangi Evrˇpusambandsins um vi­komandi mßl. ═ sv÷rum utanrÝkisrß­uneytisins vi­ spurningum ESB frß haustini 2009 eru ekki neinir fyrirvarar af ═slands hßlfu var­andi stefnu og ßkvar­anir ESB Ý ÷ryggis- og varnarmßlum.

ŮvÝ mi­ur hefur utanrÝkisrß­uneyti­ ekki beitt sÚr fyrir opinberum umrŠ­um um ■ennan ■ßtt Ý sv÷rum sÝnum til ESB og ekki skřrt fyrir ■jˇ­inni, hva­ Ý raun felst Ý ESB-a­ild, ■egar liti­ er til utanrÝkis-, ÷ryggis- og varnarmßla. Ëvissa um ■a­ efni er ÷rugglega ein skřring ■ess, hvers vegna ESB-a­ildarsinnar breg­ast jafnilla vi­ auglřsingu ungra bŠnda um Evrˇpusambandsherinn og birst hefur ß bloggsÝ­um ■eirra. Einn ■essara bloggara er Gu­mundur Gunnarsson, forystuma­ur rafi­na­armanna, sem sag­i ß vefsÝ­u sinni 28. maÝ, sama dag og auglřsingin birtist:

„Sta­reyndin er s˙ a­ ■a­ eru engar hugmyndir uppi innan Evrˇpusambandsins um stofnun sameiginlegs hers Ý lÝkingu vi­ her einstakra landa. Komi­ hefur veri­ ß laggirnar hra­sveitum skipa­ar herm÷nnum ˙r herjum a­ildarlandanna til a­ stilla til fri­ar ß ßtakasvŠ­um, en hverju a­ildarlandi er ■a­ sjßlfvald sett hvort ■eir senda sÝna hermenn Ý ■essar sveitir.“

Um ■etta mß segja Ý stuttu mßli, a­ hra­li­ ESB er mynda­ af hersveitum og Ý sjßlfu sÚr breytir ■a­ ekki e­li herafla, hvernig honum er skipa­ Ý fylkingar. Markmi­ ESB er a­ b˙a ■annig um hn˙ta, og Merkel ßrÚtta­i ■a­ Ý Aachen-rŠ­u sinni, a­ ESB sameinist Ý herstjˇrnarmßlum ß ■ann veg, a­ Ý nafni ■ess ver­i unnt a­ beita herafla, ■egar fram lÝ­a stundir og ■ß me­ sk÷mmum fyrirvara, ef hŠttußstand skapa­ist.

Ůegar allt er sko­a­, sem sagt hefur veri­ um ■essi mßl, og lokamarkmi­ ■eirra, sem stˇ­u a­ ger­ og sam■ykkt Lissabon-sßttmßlans, ver­ur ni­ursta­an s˙, a­ t˙lkun ungra bŠnda me­ auglřsingu ■eirra sÚ nŠr ■vÝ, sem a­ er stefnt ß vettvangi ESB en upphrˇpanir ESB-a­ildarsinnanna, sem ßvallt reyna a­ fegra allt til a­ myndin, sem vi­ okkur ═slendingum blasi, la­is em flesta a­ ESB. VŠri lokamarki­i­ ekki ■a­, sem ungu bŠndurnir nefndu, hef­u ═rar ekki ˇska­ eftir ■vÝ, a­ sÚrsta­a ■eirra fengi a­ njˇta sÝn a­ einhverju leyti, ■ar sem ■eir eru ekki a­ilar a­ NATO.

Hitt er sÝ­an anna­ mßl, a­ ÷ryggissamstamstarf ß vettvangi ESB snřst um fleira en ■ß ■Štti, ■ar sem herafla er beitt. Me­al annars um sameiginlega gŠslu landamŠra og sinnir var­skipi­ Ăgir n˙ verkefni ß vegum FRONTEX, landamŠrastofnunar Evrˇpu, undan vesturstr÷nd AfrÝku til a­ fŠla flˇttafˇlk frß ■vÝ a­ reyna a­ komast til KanarÝeyja.

Ůß krefst a­ild a­ ESB ■ess, a­ hÚr veri­ sett Ý l÷g heimildir til a­ stunda forvirkar rannsˇknir. ═ ■vÝ felst a­ rannsaka mßl, ßn ■ess a­ fyrir liggi grunur um, a­ afbrot hafi veri­ frami­. Ůegar Úg rŠddi ■essi mßl ß sÝnum tÝma og sag­i, a­ hÚr vŠri um hef­bundin verkefni leyni■jˇnustu a­ rŠ­a, Štla­i Íssur SkarphÚ­insson, utanrÝkisrß­herra, a­ ganga af g÷flunum. N˙ liggur fyrir skřrsla um varnarmßlastofnun, sem starfar ß ßbyrg­ Íssurar. Ůar er sagt frß ■vÝ, a­ ß vegum ■eirrar stofnunar starfi National Security Agency, sem lÝkist leyni■jˇnustum herja Ý NATO-rÝkjunum. Ef til vill hefur utanrÝkisrß­uneyti­ sannfŠrt vi­mŠlendur sÝna hjß ESB um, a­ me­ ■eirri stofnun fullnŠgi ═sland kr÷fum ESB var­andi heimild til forvirkra rannsˇkna?

Auglřsing ungra bŠnda um Evrˇpusambandsherinn hefur beint athygli a­ ■Štti, sem nau­synlegt er a­ rŠ­a til hlÝtar eins og allt anna­ var­andi ESB-a­ild ═slands. UtanrÝkisrß­uneyti­ hefur sÚrstakar skyldur til a­ upplřsa ■essa hli­ ESB-a­ildarinnar. Ůeim skyldum hefur rß­uneyti­ ekki sinnt.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS