Föstudagurinn 18. september 2020

Óheilla­stefna Samfylkingar ķ Evrópu- og varnarmįlum


Björn Bjarnason
5. jśnķ 2010 klukkan 11:58

Um žaš bil įr er lišiš, frį žvķ aš skżrslan, sem kennd er viš Thorvald Stoltenberg, fyrrverandi rįšherra og sendiherra, var til umręšu į fundi utanrķkisrįšherra Noršurlandanna ķ Reykjavķk. Žar var įkvešiš aš fela einstökum rķkjum aš hafa forystu um śrvinnslu einhvers af 13 meginefnisžįttum hennar.

Misjafnlega langt hefur mišaš viš śrvinnsluna en ljóst er, aš skżrslan og tillögur Stoltenbergs hafa kveikt umręšur um norręn öryggismįl į öšrum grunni en įšur. Gildi tillagnanna felst ekki sķst žvķ, aš meš žeim er tekiš miš af annarri heimsmynd en žeirri, sem réš į tķmum kalda strķšsins.

Tillögur Stoltenbergs byggjast į žvķ, aš samstarf NATO-rķkjanna haldi įfram og žróist ķ samręmi viš nżjar ašstęšur og kröfur. Eftir lyktir kalda strķšsins hafa Svķar horfiš frį hlutleysisstefnu sinni og skipaš sér ķ sveit žeirra rķkja, sem framfylgja stefnu NATO, įn žess aš Svķžjóš sé ašili aš NATO.

Spurningin um NATO-ašild er lifandi ķ umręšum um sęnsk öryggismįl, žótt henni sé ekki varpaš fram af neinum flokki af žeim žunga, aš żtt sé undir pólitķsk įtök um mįliš. Raunar mį leiša aš žvķ góš rök, aš Svķum hafi einfaldlega tekist aš skapa sér žau tengsl viš herstjórnir NATO og Bandarķkjanna, sem žeim dugar og žess vegna sé óžarft aš hefja įtök innan lands um mįliš.

Finnar hafa einnig veriš aš fikra sig nęr NATO en įšur og nżlega lżsti finnski varnarmįlarįšherrann yfir žvķ, aš kęmi til įtaka um Finnland yršu Finnar aš leita til annarra um ašstoš. Žetta er merkileg yfirlżsing og žżšir ķ raun, aš af hįlfu finnskra stjórnvalda liggur fyrir yfirlżsing um, aš žau muni leita til NATO og Bandarķkjanna į hęttutķmum.

Žegar žetta er sagt, ber aš įrétta, aš hvorki Finnar né Svķar bśast viš, aš yfirrįšarétti žeirra yfir landi sķnu verši ógnaš. Yfirlżsing Finnans og brotthvarf hlutleysis Svķa felur hins vegar ķ sér, aš samvinna herstjórna landanna viš herstjórnir annarra rķkja taka į sig nżja mynd. Varnarįętlunum er hagaš ķ samręmi viš žaš og žar meš skipulagi heraflans.

Umręšur um öryggismįl ķ Finnlandi snśast öšrum žręši um, hvort žeim sé naušsynlegt aš efla tengsl sķn viš NATO, žar sem ESB-ašild jafngildi žvķ, aš ašrir komi Finnum til hjįlpar.

Finnskir jafnašarmenn halda žvķ fram, aš Lissabon-sįttmįlinn hafi aš geyma įkvęši um hernašarlegt öryggi, sem dugi Finnum jafnvel sem trygging og ašild aš NATO. Hęgrimenn ķ Finnlandi, sem nś sitja viš stjórnvölinn, eru annarrar skošunar. Žeir segja Lissabon-sįttmįlann algjörlega haldlausan ķ žessu samhengi. Ķ honum sé ekki aš finna neina sambęrilega tryggingu um gagnkvęma ašstoš og ķ 5. grein NATO-sįttmįlans, žar sem segir, aš įrįs į einn sé įrįs į alla.

Finnar halda śti langstęrsta herafla allra žjóša į Noršurlöndunum, alls 350 žśsund mönnum. Fyrir fįeinum įrum voru 500 žśsund manns ķ finnska hernum og nś eru įform um aš fękka mönnum žar ķ 250 žśsund. Žetta eru erfišar pólitķskar įkvaršanir vegna reynslu Finna af nįbżlinu viš Rśssa og einnig vegna hins, aš hagsmunir žeirra, sem vilja sem flesta hermenn, falla saman viš sjónamiš žeirra, sem leggja įherslu į virka byggšastefnu og bśsetu ķ landinu öllu.

Žegar litiš er į styrk nśtķma herafla, skiptir fjöldi manna ekki endilega mestu heldur hitt, hvernig žeir eru bśnir vopnum og öšrum tękjum. Žess vegna er vķša lögš įhersla į, aš fękkun ķ herjum leiši ekki sjįlfkrafa til minni śtgjalda til heraflans. Lękkun į launakostnaši sé nżtt til aš fjįrfesta ķ betri tękjum.

Umręšur af žessu tagi eru fjarlęgar okkur Ķslendingum, en eiga samt erindi til okkar bęši vegna sameiginlegra öryggishagsmuna okkar og norręnna žjóša og einnig hins, aš viš gęslu ķslenskra öryggishagsmuna er naušsynlegt aš hafa žau meginsjónarmiš ķ huga, aš bśa žį, sem žeirra gęta, fullkomnum og traustum bśnaši.

Nż flugvél og nżtt varšskip til landhelgisgęslu valda žįttaskilum į žvķ sviši öryggismįla, sem snżr aš hafinu. Vinna veršur markvisst aš žvķ, aš ķ landinu verši nógu margar öflugar žyrlur til aš gegna žeim skyldum, sem žęr sinna.

Lögreglu er óhjįkvęmilegt aš efla į žann veg, aš hśn geti tekist į viš nż, flóknari og hęttulegri višfangsefni. Žetta getur hśn ekki įn fullkomins tękjabśnašar, įętlana, greiningar og žjįlfunar auk nįins samstarfs viš erlenda ašila.

Višbrögš vegna eldgosa į Fimmvöršuhįlsi og ķ Eyjafjallajökli voru markviss og skżr, vegna žess aš hugaš hafši veriš aš žvķ, aš til slķkra atburša kynni aš koma. Almannavarnakerfiš hafši gert įętlanir og ęft žęr. Hver mašur fór į sinn staš, žegar til hans var kallaš. Skašvęnleg įhrif öskunnar hér og erlendis komu į óvart, enda höfšu menn ekki kynnst öšru eins ķ 130 įr hér į okkar slóšum.

Viš brottför varnarlišsins tók ķslenska rķkiš aš sér aš reka ratsjįrkerfi ķ žįgu sameiginlegra varna į N-Atlantshafi og žar meš aš verša virkur žįtttakandi ķ öryggissamstarfi, sem snertir ekki ašeins NATO heldur Svķa og Finna, eins og fram kemur ķ Stoltenberg-skżrslunni. Utanrķkisrįšuneytiš kom į fót sérstakri stofnun, varnarmįlastofnun, til aš annast žetta verkefni ķ rįšherratķš Ingibjargar Sólrśnar Gķsladóttur. Frį upphafi var brotalöm ķ žessu kerfi, af žvķ aš ekki var lögš nęg įhersla į samvinnu stofnana og skynsamlegustu nżtingu starfskrafta. Utanrķkisrįšuneytiš vildi halda ķ veröld, sem var, en ekki horfast ķ augu viš nżja tķma.

Össur Skarphéšinsson lagši sem utanrķkisrįšherra fram frumvarp um breytingu į lögunum um varnarmįlastofnun meš žaš aš markmiši, aš hśn hverfi śr sögunni. Žetta frumvarp er svo illa śr garši gert, aš hafi veriš brotalöm ķ hinu fyrra kerfi, er žetta til žess falliš aš grafa endanlega undan skynsamlegum ašgeršum į žessu sviši og nżtingu fjįrmuna ķ žįgu öryggis žjóšarinnar. Frįleitt er, aš virk og hagkvęm žįtttaka af Ķslands hįlfu skuli tengd žvķ, aš hér verši stofnaš innanrķkisrįšuneyti!

Augljóst er, aš samstarfsašilar Ķslands vita ekki, hvaš snżr upp eša nišur ķ žessum žętti ķslenskra öryggismįla. Er skammarlegt, aš sjįlft utanrķkisrįšuneytiš haldi žannig į žessu mįli, aš skapi mikla óvissu śt į viš. Frumvarp Össurar er nś komiš frį utanrķkismįlanefnd alžingis til afgreišslu ķ žinginu.

Thorvald Stoltenberg og allir ašrir, sem fjalla um öryggismįl Noršurlanda į žessum miklu breytingatķmum leggja įherslu į, aš leitaš sé vķštęks stušnings viš allar breytingar į žessu viškvęma sviši. Raunar į žetta viš um alla meginžętti utanrķkismįla.

Į tķmum kalda strķšsins lögšu Alžżšuflokkur, Framsóknarflokkur og Sjįlfstęšisflokkur sig fram um aš standa vörš um meginstefnuna ķ öryggis- og varnarmįlum.

Samfylkingin vill ekki leita eftir slķkri samstöšu heldur fara sķnu fram, hvort sem litiš er til Evrópumįla eša öryggismįla. Žetta er óheillastefna af hįlfu flokksins, eins og sannast hefur ķ Evrópumįlunum og mun sannast ķ varnar- og öryggismįlunum, taki alžingi sér ekki meiri tķma til aš ręša žau įlitamįl, sem risiš hafa vegna frumvarps Össurar Skarphéšinssonar um brotthvarf varnarmįlastofnunar.

 
Senda į Facebook  Senda į Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Björn Bjarnason var žingmašur Sjįlfstęšisflokksins frį įrinu 1991 til 2009. Hann var menntamįlarįšherra 1995 til 2002 og dóms- og kirkjumįlarįšherra frį 2003 til 2009. Björn var blašamašur į Morgunblašinu og sķšar ašstošarritstjóri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesiš
Fleiri pistlar

Umsóknarferli ķ andaslitrum - straumhvörf hafa oršiš ķ afstöšu til ESB-višręšna - réttur žjóšar­innar tryggšur

Žįttaskil uršu ķ samskiptum rķkis­stjórnar Ķslands og ESB fimmtudaginn 12. mars žegar Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkis­rįšherra aftenti formanni rįšherrarįšs ESB og višręšu­stjóra stękkunarmįla ķ framkvęmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er į ensku. Žar segir: „The Government of...

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš. Žeir hafa aš vķsu mįlfrelsi viš boršiš ķ Brussel, sem ķslenzkir ašildarsinnar aš ESB leggja svo mikiš upp śr en į žį er ekki hlustaš og orš žeirra hafa engin įhrif.

Lķfsreynsla Grikkja lżsandi dęmi um örlög smįžjóšar sem gengur inn ķ fjölmennt rķkjabandalag

Žaš hefur veriš fróšlegt - ekki sķzt fyrir žegna smįžjóša - aš fylgjast meš įtökum Grikkja og annarra evrurķkja, sem ķ raun hafa veriš įtök į milli Grikkja og Žjóšverja. Ķ žessum įtökum hafa endurspeglast žeir djśpu brestir, sem komnir eru ķ samstarfiš innan evrurķkjanna og žar meš innan Evrópu­sambandsins.

Umbrotin ķ Evrópu geta haft ófyrirsjįanlegar afleišingar

Žaš er nokkuš ljóst aš sś uppreisn Mišjaršarhafsrķkja gegn žżzkum yfirrįšum innan Evrópu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsętis­rįšherra Ķtalķu og forseti framkvęmda­stjórnar ESB um skeiš, hvatti til fyrir allmörgum mįnušum er hafin. Kveikjan aš henni uršu śrslit žingkosninganna ķ Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS