Laugardagurinn 25. jan˙ar 2020

Framvindumat ESB ß vi­rŠ­unum vi­ ═sland

Brussel I - hÚr er fyrsta frßs÷gn frß dv÷l Ý Brussel


Bj÷rn Bjarnason
13. oktˇber 2011 klukkan 20:40

Ůegar ums÷gn starfsmanna ESB og ni­ursta­a framkvŠmdastjˇrnar ESB um umsˇknar- og a­ildarferli ═slands frß 12. oktˇber 2011 er lesin vekur fyrst athygli hve mikil ßhersla er l÷g­ ß a­ lřsa stjˇrnarfari Ýslenska lř­veldisins og barßttu gegn spillingu. Af skřrslunni mŠtti rß­a a­ ■a­ hef­i veri­ rß­am÷nnum ESB sÚrstakt ßhyggjuefni hve mikill spilling rÝkti ß ═slandi. Ůess er me­al annars sÚrstaklega geti­ a­ al■ingi hafi sta­fest sßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna gegn spillingu. MŠtti ßlykta af ■eim or­um a­ ■essi sta­festing stŠ­i Ý einhverjum tengslum vi­ ESB-a­ildarumsˇkn ═slendinga.

Vi­ nßnari eftirgrennslan um ■essar ßherslur kemur Ý ljˇs a­ ■Šr endurspegla ■ß sta­reynd a­ ß sama tÝma og rŠtt er vi­ ═slendinga um a­ild beinist meginathygli stŠkkunardeildar ESB a­ Balkan-l÷ndunum, ■a­ er rÝkjunum Ý fyrrverandi J˙gˇslavÝu og einnig a­ AlbanÝu. Ůegar Ŝtefan FŘle, stŠkkunarstjˇri ESB, kynnti heildarskřrslu stŠkkunardeildarinnar ß bla­amannafundi mi­vikudaginn 12. oktˇber lag­i hann h÷fu­kapp ß a­ minna ßheyrendur sÝna ß hve ESB vŠri annt um heilbrig­a stjˇrnarhŠtti og hve andvÝgt ■a­ vŠri spillingu af ÷llu tagi en ekki sÝst me­al stjˇrnmßlamanna og innan stjˇrnsřslunnar ■ar sem rÝk skylda hvÝldi einnig ß ÷llum a­ hafa mannrÚttindi Ý hei­ri.

═ a­ildarvi­rŠ­unum vi­ Krˇata h÷mru­u fulltr˙ar ESB ß ■vÝ a­ stjˇrnv÷ld ■ar yr­u a­ sŠkja alla til saka sem lŠgju undir grun fyrir strÝ­sglŠpi e­a stjˇrnmßlaspillingu. Gengu stjˇrnv÷ld Ý Zagreb hart fram Ý ■essu bŠ­i gagnvart fyrrverandi strÝ­shetjum og stjˇrnmßlaforingjum. Fyrrverandi forsŠtisrß­herra landsins, Ivo Sanader, var til dŠmis framseldur frß AusturrÝki ß li­nu sumri vegna ßsakana um spillingu.

FramkvŠmdastjˇrn ESB sam■ykkti mi­vikudaginn 12. oktˇber a­ Serbar vŠru hŠfir til a­ sŠkja um a­ild a­ ESB. Ůa­ ■řddi hins vegar ekki fyrir ■ß a­ sŠkja um fyrr en ■eir hef­u leyst deilur sÝnar vi­ Kˇsava ß fri­samlegan hßtt.

═ ■essu andr˙mslofti er rŠtt vi­ ═slendinga um a­ild og kvar­i sem nota­ur er ß rÝkin Ý fyrrverandi J˙gˇslavÝu e­a AlbanÝu er nota­ur vi­ ger­ skřrslunnar um framvindu vi­rŠ­nanna vi­ ═sland. ═ ni­urst÷­um framkvŠmdastjˇrnarinnar og raunar Ý skřrslunni sjßlfri er hins vegar skauta­ yfir mßl ß einkennilegan hßtt. Spurningar hljˇta a­ vakna hverjir skrifi e­a leggi til efni slÝk pl÷gg. Heimildarmenn mÝnir segja a­ Ýslenskir stjˇrnarerindrekar sjßi ■essa texta ekki fyrr en ■eir eru birtir a­ lokinni umrŠ­u Ý framkvŠmdastjˇrninni, ■a­ er ■egar ■eir eru birtir opinberlega.

┴ Evrˇpuvaktinni birtist hinn 13. oktˇber Ýtarleg frÚtt um ni­urst÷­ur e­a ßlyktun framkvŠmdastjˇrnar ESB sem byggist ß skřrslu starfsmanna hennar sem sinna mßlefnum ═slands sÚrstaklega.

HÚr ver­ur frÚttin birt me­ athugasemdum vi­ ■au atri­i sem sÚrstaka athygli vekja. Inndreginn er texti frÚttarinnar en hitt eru athugasemdir mÝnar:

FramkvŠmdastjˇrn ESB ber traust til rÝkisstjˇrnar Jˇh÷nnu Sigur­ardˇttur ■ar sem h˙n hafi lifa­ af innri ßt÷k. Ůetta kemur fram Ý ßlyktun framkvŠmdastjˇrnarinnar sem birt var mi­vikudaginn 12. oktˇber en ■ar segir me­al annars: „Reynt hefur nokkrum sinnum ß samheldni innan rÝkisstjˇrnarinnar en h˙n sta­ist prˇfi­. ┴ heimavettvangi er tekist ß um ˇlÝk sjˇnarmi­ pˇlitÝskra afla og almennings til hugsanlegrar ESB-a­ildar. Upplřsingami­lun til a­ stu­la a­ upplřstri umrŠ­um um a­ildarferli ═slands er hafin.“

Ůa­ er Ý sjßlfu sÚr merkilegt a­ framkvŠmdastjˇrnin sjßi ßstŠ­u til a­ taka fram rÝkisstjˇrn Jˇh÷nnu hafi lifa­ af innri ßt÷k. ┴stŠ­a ■ess a­ frß ■essu er skřrt kann a­ vera s˙ a­ innan framkvŠmdastjˇrnarinnar geri menn sÚr grein fyrir ■vÝ a­ lifi stjˇrnin ekki deyr a­ildarferli­, engin ÷nnur rÝkisstjˇrn muni halda ■vÝ ßfram. A­ vÝsu lÝfir framkvŠmdastjˇrnin Ý ■eirri von a­ me­ upplřsingami­lun ß hennar kostna­ reynist unnt a­ halda lÝfi Ý a­ildarferlinu.

┴lyktunin sem er fimm bla­sÝ­ur byggist ß 49 bla­sÝ­na skřrslu sÚrfrŠ­inga ESB ■ar sem lagt er mat ß st÷­u stjˇrnmßla, efnahagsmßla og mannrÚttinda ß ═slandi auk ■ess sem liti­ er ß einstaka ■Štti sem rŠtt er um og snerta kr÷fur ß hendur ═slendingum Ý samrŠmi vi­ a­ildarskilmßla ESB og lagabßlk ESB. FramkvŠmdastjˇrnin bindur vonir vi­ a­ me­ me­ upplřsingami­lun Ý ■ßgu „upplřstra umrŠ­na“ takist a­ sannfŠra ═slendinga um kosti ■ess a­ ganga Ý ESB en af hßlfu sambandsins er n˙ vari­ 9 milljˇnum krˇna ß mßnu­i e­a 230 milljˇnum krˇna ß tveimur ßrum til a­ upplřsa ═slendinga um ESB.

FramkvŠmdastjˇrn ESB er einnig bŠrilega sßtt vi­ st÷rf rÝkisstjˇrnar Jˇh÷nnu Sigur­ardˇttur: „BŠ­i rÝkisstjˇrn og ■ing hafa haldi­ ßfram a­ starfa vel. Stjˇrnlagarß­i var komi­ ß fˇt Ý aprÝl 2011 til a­ endursko­a stjˇrnarskrßna. L÷g voru einnig sett til a­ auka skilvirkni al■ingis og stjˇrnsřslunnar.“

Fyrir ═slendinga er einkennilegt a­ ßstŠ­a ■yki a­ taka fram rÝkisstjˇrn og ■ing sÚu starfhŠf. ═ ni­urst÷­um framkvŠmdastjˇrnarinnar er ekki sagt frß ■vÝ hve illa var sta­i­ a­ kj÷ri til stjˇrnlaga■ings ■ˇtt ■a­ komi fram Ý framvinduskřrslu embŠttismannanna. Ůa­ er engu rÝki til framdrßttar a­ ekki sÚ unnt a­ framkvŠma kosningar ß l÷mŠtan hßtt. Stjˇrnlagarß­i­ fengi ß sig annan blŠ ef s÷g­ yr­i sagan ÷ll um ■a­. Ůegar nota­ur er kvar­inn frß J˙gˇslavÝu fyrrverandi hef­i mßtt geta ■ess a­ Ýslensk stjˇrnv÷ld hef­u ekki geta­ sta­i­ rÚtt a­ framkvŠmd kosninga.

FramkvŠmdastjˇrn ESB er ■eirrar sko­unar a­ stjˇrnlagarß­ og st÷rf ■ess au­veldi ═slandi a­ ganga Ý Evrˇpusambandi­ og segir „a­ vel hafi mi­a­ vi­ a­ framkvŠma till÷gur sÚrstakrar rannsˇknarnefndar al■ingis um stjˇrnsřslulegar aflei­ingar bankakreppunnar“. ═ samrŠmi vi­ till÷gur rannsˇknarnefndarinnar hafi landsdˇmur veri­ kalla­ur saman Ý mars til a­ fjalla um mßl gegn fyrrverandi forsŠtisrß­herra. Ůetta hafi sÝ­an leitt til ßkŠru um stˇrkostlega vanrŠkslu Ý maÝ 2011. Samhli­a hafi sÚrstakur saksˇknari haldi­ markvisst ßfram st÷rfum. Hann rannsaki fj÷lda mßla vegna gruns um sviksamlega vi­skiptahŠtti innan bankakerfisins, sem hafi leitt til ■ess a­ nokkrir hafi sŠtt handt÷ku.

Ůarna gŠtir ˇtr˙legrar ˇnßkvŠmni. Geir H. Haarde var alls ekki ßkŠr­ur a­ till÷gu Rannsˇknarnefndar al■ingis heldur var tekin um ■a­ pˇlitÝsk ßkv÷r­un af pˇlitÝskum andstŠ­ingum hans ß al■ingi. Ůß er st÷rfum sÚrstaks saksˇknara lřst ß dramatÝskari hßtt en rÚttmŠtt er.

FramkvŠmdastjˇrn ESB lŠtur ■ess einnig geti­ a­ enn hafi veri­ unni­ a­ ■vÝ a­ efla dˇmskerfi­ og a­ger­ir gegn spillingu. Nokkrir dˇmarar hafi veri­ skipa­ir Ý samrŠmi vi­ breytt dˇmstˇlal÷g og sßttmßli Sameinu­u ■jˇ­anna gegn spillingu hafi veri­ sta­festur Ý febr˙ar 2011. A­ ■vÝ er var­i hagsmunaßrekstra ■ß hafi veri­ teki­ til vi­ ■a­ ß ═slandi a­ setja sÚrstakar si­areglur fyrir rß­herra og řmsa starfshˇpa.

Ůessi kafli ber ■ess ÷ll merki a­ hann sÚ skrifa­ur me­ ÷nnur rÝki Ý huga en ═sland.

FramkvŠmdastjˇrnin Ýtrekar a­ vegna a­ildar a­ EES sÚ ═sland almennt vel Ý stakk b˙i­ til a­ innlei­a lagabßlk ESB. Iceasave deilan sÚ ■ˇ ˇleyst. ═ j˙nÝ 2011 hafi Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) sent frß sÚr r÷kstudda sko­un ■ess efnis a­ ═sland hafi broti­ gegn EES-samningnum. FramkvŠmdastjˇrn ESB sÚ sammßla ESA. RÝkisstjˇrn ═slands hafi svara­ Ý lok september, ESA sko­i n˙ mßli­.

Almennt gangi vel a­ innlei­a ■a­ sem ═slendingum beri a­ gera til a­ fullnŠgja ESB-kr÷fum en ■ˇ frekar hŠgt. A­ ■vÝ er EES-l÷ggj÷f var­ar standi ═slendingar vel a­ vÝgi, ■ˇtt finna megi hn÷kra.

═ ßlyktuninni er bent ß a­ eftirfarandi atri­i kunni a­ valda vandrŠ­um Ý a­l÷gunarferlinu: fjßrmßla■jˇnusta, landb˙na­ur og dreifbřli, umhverfismßl, sjßvar˙tvegsmßl, frjßlst flŠ­i fjßrmagns auk matvŠla÷ryggis, dřra- og pl÷ntusj˙kdˇmar, skattar og tollar.

A­ ■vÝ er stjˇrnsřslu var­i beri a­ huga a­ ■vÝ a­ tryggja a­ nŠgur mannafli og nŠgt fÚ sÚ lagt af m÷rkum og ver­i lagt af m÷rkum til a­ vinna a­ nau­synlegum undirb˙ningi vegna a­l÷gunar a­ ESB-a­ild.

Lokaefnisgreinin um stjˇrnsřsluna sřnir a­ ESB telur ekki nˇg a­ gert af hßlfu Ýslenskra stjˇrnvalda vegna a­l÷gunar- og a­ildarferlisins, leggja ■urfi fram meira fÚ og auka mannafla af ═slands hßlfu til a­ ver­a vi­ kr÷fum ESB um a­ildarundirb˙ning.

Stefna ═slendinga Ý landb˙na­armßlum og ■rˇun dreifbřlis samrŠmist ekki ESB-l÷gum og ˇhjßkvŠmilegt er a­ breyta stjˇrnskipulagi ß ■essu svi­i Ý samrŠmi vi­ kr÷fur ESB.

═slensk l÷g um matvŠla÷ryggi, dřra- og pl÷ntusj˙kdˇma falli ekki a­ ESB-l÷gum. Ůß ■urfi a­ huga sÚrstaklega a­ ■vÝ a­ samrŠma l÷ggj÷f um lifandi dřr, vernd ß pl÷ntum.

═slendingar hafi ekki teki­ til vi­ a­ laga sig a­ ESB-reglum Ý sjßvar˙tvegi e­a koma ß fˇt stjˇrnkerfi til a­ framkvŠma og hafa eftirlit me­ stu­ningsa­ger­um ESB. Bann vi­ fjßrfestingu ˙tlendinga Ý ˙tger­ sÚ ekki Ý samrŠmi vi­ ESB-l÷g.

┴ svi­i samgangna einkum a­ ■vÝ er var­ar land- og sjˇflutninga hafi ═slendingar komi­ nokku­ til mˇts vi­ ESB-kr÷fur. Hins vegar ver­i ■eir a­ taka upp ESB-l÷g ß řmsum svi­um samgangna til a­ laga sig a­ kr÷fum ESB.

┴ svi­i orkumßla ver­i a­ setja reglur um olÝubirg­ir, sjßlfstŠ­i eftirlitsa­ila og orkunřtingu.

Huga ver­i a­ skattlagningu a­ ■vÝ er var­ar IT tengingar og sam■Šttingu vi­ IT-kerfi ESB.

Vegna vŠntanlegs myntsamstarfs skorti bŠ­i l÷g og stjˇrnsřslu.

BŠta ver­i hagsřslu a­ ■vÝ er var­ar t÷lfrŠ­i um vi­skipti, vinnumarka­ og landb˙na­.

Mˇta ver­i heildarstefnu Ý atvinnumßlum.

═slendingar ver­i a­ benda ß stofnanir sem eigi a­ vinna a­ bygg­astefnu.

L÷g um rÚttindi borgara og persˇnuvernd sÚu ekki Ý samrŠmi vi­ ESB-l÷g, sta­festa ver­i řmsa samninga innan ramma Schengen-samstarfsins.

Enn hafi Ýslensk l÷g ekki veri­ sni­in a­ ESB-l÷gum um nßtt˙ruvernd og gŠ­i vatns. Ůß ver­i ═slendingar a­ laga sig a­ sjˇnarmi­um ESB Ý umhverfismßlum ß al■jˇ­avettvangi og sta­festa řmsa al■jˇ­asamninga.

Neytendavernd ver­i a­ auka.

Gera ver­i umtalsver­ar breytingar til a­ Ýslensk tollal÷g samrŠmist ESB-l÷gum og enn hafi ekki veri­ hafist handa vi­ a­l÷gun sem sÚ forsenda ■ess a­ unnt ver­i a­ hrinda breytingum ß tollal÷gum Ý framkvŠmd vi­ a­ild.

═slendingar ver­i a­ leggja sig meira fram ß svi­i ■rˇunarsamvinnu og hjßlparstarfs og gerast a­ilar a­ Kimberley-ferlinu [um uppruna-sta­festingu ß dem÷ntum].

┴hersla ═slendinga ß nor­urslˇ­ir ßrÚtti skuldbindingu ■eirra um a­ ver­a virkir ■ßtttakendur Ý svŠ­isbundnum samt÷kum Ý Nor­ur-Evrˇpu.

LÝti­ hafi mi­a­ vi­ a­ setja l÷g um fjßrmßlaeftirlit, marka ver­i skil ß milli innri og ytri endursko­unar. Enn beri a­ gera rß­stafanir til a­ tryggja betur fjßrhagslega hagsmuni ESB.

Ůegar liti­ er ß einst÷k ßlitaefni kemur ekki neitt ß ˇvart sem sagt er um landb˙na­ e­a sjßvar˙tveg. Hi­ sama er a­ segja um myntsamstarfi­ e­a evruna, ■ar er akurinn me­ ÷llu ˇplŠg­ur og allt Ý ˇvissu innan ESB. Enginn veit ß ■essari stundu hva­a framtÝ­arreglur munu gilda um evruna.

A­l÷gunarkr÷fur ESB l˙ta a­ ■vÝ me­al annars a­ innleitt sÚ IT-nřtt kerfi ß vegum fjßrmßlarß­uneytisins vegna tolla, a­ Ýslensk hagsřsla sÚ endurbŠtt, a­ trygg­ar sÚu olÝubirg­ir Ý landinu og svo framvegis. Sum atri­in eru tŠknilegs e­lis ÷nnur pˇlitÝsk.

Skřrslan um framvinduna Ý vi­rŠ­unum vi­ ═sland e­a ßlyktun framkvŠmdastjˇrnar ESB ber ekki me­ sÚr a­ af hßlfu ESB vilji menn fara hratt yfir, ■vert ß mˇti sřna skj÷lin a­ ekki sÚ unnt a­ flřta sÚr af ■vÝ a­ mannafla og fÚ skorti af ═slands hßlfu.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bj÷rn Bjarnason var ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß ßrinu 1991 til 2009. Hann var menntamßlarß­herra 1995 til 2002 og dˇms- og kirkjumßlarß­herra frß 2003 til 2009. Bj÷rn var bla­ama­ur ß Morgunbla­inu og sÝ­ar a­sto­arritstjˇri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS