Mi­vikudagurinn 11. desember 2019

Hvar endar Evrˇpa?-Grikkland ekki partur af vestrŠnni menningu segir Huntington


Styrmir Gunnarsson
18. desember 2011 klukkan 20:39

═ fyrri tveimur greinum um samstarf og samskipti ■jˇ­a Evrˇpu hefur veri­ fjalla­ um ■au mßl ˙t frß pˇlitÝskum og efnahagslegum sjˇnarmi­um lÝ­andi stundar. ═ ■essari grein ver­ur fjalla­ um samskipti ■essara ■jˇ­a ˙t frß ÷­ru sjˇnarhorni og Ý ■vÝ sambandi byggt ß bˇk Samuels P. Huntingtons, sem ß sÝnum tÝma var prˇfessor vi­ Harvardhßskˇla, The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order: Bˇk ■essi og sřn Huntingtons ß heimsbygg­ina vakti mikla athygli ß sÝnum tÝma. ═ bˇkinni freistar hann ■ess a­ draga upp hinar stˇru lÝnur Ý samskiptum fˇlks ß j÷r­inni um aldir og sko­a n˙tÝmann ˙t frß ■vÝ.

═ bˇkinni segir Huntington m.a.:

„Grikkland er ekki partur af vestrŠnni menningu en ■ar er a­ finna rŠtur hinnar klassÝsku menningar, sem vestrŠn menning sŠkir miki­ til. ═ ßt÷kum ■eirra vi­ Tyrki hafa Grikkir liti­ ß sig Ý s÷gulegu samhengi sem framherja kristinnar tr˙ar. ËlÝkt Serbum, R˙menum og B˙lg÷rum hefur saga ■eirra veri­ samofin vestrŠnni s÷gu. En Grikkir eru lÝka afbrig­ilegir, utangar­smenn rÚtttr˙na­arins Ý vestrŠnum stofnunum. Grikkir hafa aldrei veri­ au­veldir a­ilar, hvorki a­ Evrˇpusambandinu nÚ Atlantshafsbandalaginu og ■eir hafa ßtt Ý erfi­leikum me­ a­ laga sig a­ grundvallaratri­um og si­um beggja.....Lei­togar ■eirra hafa gengi­ ˙r vegi til a­ vÝkja frß venjum Vesturlanda og til a­ ÷gra rÝkisstjˇrnum Vesturlanda.“

Og sÝ­ar:

„═ deilunum ß millum fyrrum a­ildarrÝkja J˙gˇslavÝu fˇru Grikkir a­ra lei­ en helztu rÝki Vesturlanda og voru virkir Ý stu­ningi vi­ Serba og brutu me­ grˇfum hŠtti refsia­ger­ir, sem Sameinu­u ■jˇ­irnir beittu ■ß. Eftir fall SovÚtrÝkjanna og ■egar ˇgnin frß komm˙nismanum var ekki lengur til sta­ar, eiga Grikkir sameiginlegra hagsmuna a­ gŠta me­ R˙ssum gagnvart sameiginlegum ˇvini, Tyrkjum. Ůeir hafa leyft R˙ssum a­ koma sÚr fyrir me­ ßberandi hŠtti Ý hinum griska hluta Křpur og vegna sameiginlegs rÚtttr˙na­ar hafa Grikkir ß Křpur bo­i­ bŠ­i R˙ssa og Serba velkomna. ┴ri­ 1995 voru 2000 r˙ssnesk fyrirtŠki starfandi ß Křpur; r˙ssnesk og serbnesk-krˇatÝsk bl÷­ voru gefin ■ar ˙t og grÝska stjˇrnin ß Křpur hefur keypt vopn frß R˙ssum....GrÝsk utanrÝkisstefna er mj÷g m÷rku­ af vi­horfi RÚtttr˙na­arkirkjunnar,“

Ůessi lřsing Samuels P. Huntington ß st÷­u Grikkja me­al ■jˇ­a ß Vesturl÷ndum er ˇneitanlega athyglisver­ og segir mikla s÷gu, ■egar atbur­ir sÝ­ustu missera eru haf­ir Ý huga. Ůa­ er svo augljˇst a­ forrß­amenn Evrˇpusambandsins og Grikkja hafa ßtt erfitt me­ a­ skilja hvorir a­ra.

Hvar endar Evrˇpa? Hvar eru hin landfrŠ­ilegu m÷rk ß milli hinnar vestrŠnu kristnu menningar og Ýslam og rÚtttr˙na­arkirkjunnar? Samuel P. Huntington leitast vi­ a­ svara ■essari spurningu, sem hann telur vera grundvallarspurningu fyrir Vesturl÷nd og dregur lÝnu ß landamŠrum Finnlands og R˙sslands og R˙sslands og EystrasaltsrÝkjanna (■ar sem Eistland, Lettland og Lithßen eru fyrir vestan lÝnuna) um mitt HvÝta-R˙ssland og ┌kraÝnu inn Ý R˙menÝu og beygir ■ar til vesturs ■annig a­ KrˇatÝa og SlˇvenÝa eru vestan markanna en ÷nnur rÝki ß Balkanskaga og Grikkland og B˙lgarÝa fyrir austan.

Hann lřsir sÝ­an ■eirri sko­un a­ ■essi m÷rk sem flokki Evrˇpu me­ vestrŠnni, kristinni menningu, b˙i til skřran mŠlikvar­a fyrir mati ß ■vÝ, hva­a rÝki eigi a­ fß a­ild a­ stofnunum Vesturlanda og ■ar ß me­al Evrˇpusambandinu. S÷mu r÷k eiga a­ hans mati vi­ um a­ild a­ Atlantshafsbandalaginu. Hann telur a­ markmi­ Atlantshafsbandalagsins a­ loknu kalda strÝ­inu sÚ fyrst og fremst a­ koma Ý veg fyrir a­ R˙ssar nßi ß nř pˇlitiskum og herna­arlegum yfirrß­um yfir rikjum Mi­-Evrˇpu.

Huntington telur jafnframt a­ markmi­ R˙ssa sÚ a­ mynda nřja blokk rÝkja, sem a­hyllist kenningar RÚttr˙na­arkirkjunnar. Ůa­ er athyglisvert Ý ■essu sambandi a­ bˇk Huntingtons kom ˙t einum og hßlfum ßratug ß­ur en lag­ur var grundv÷llur a­ nřju efnahagsbandalagi Ý austri undir forystu R˙ssa en Ý bˇkinni lřsir h÷fundurinn ■eirri sko­un, a­ sta­a R˙sslands og hugsanlega ┌kraÝnu Ý rÚtttr˙na­arblokkinni, sem hann bo­ar ver­i ß■ekk st÷­u Ůřzkalands og Frakklands innan Evrˇpusambandsins.

HÚr er au­vita­ fjalla­ mj÷g lauslega um sjˇnarmi­ Huntingtons ß ■vÝ afmarka­a efni, sem snřr a­ samskiptum EvrˇpurÝkja og ■rˇun Evrˇpusambandsins en Ý stuttu mßli er hann au­vita­ a­ segja, a­ ■eir sem alizt hafa upp vi­ ß■ekk lÝfsgildi og lÝfsvi­horf hljˇti a­ starfa saman.

Ůa­ er svo miki­ ßlitamßl og umhugsunarefni, a­ ■egar slÝkar markalÝnur hafa veri­ dregnar ß forsendum tr˙arbrag­a ver­ur fjandinn oftast laus. Hatrammari strÝ­ hafa varla veri­ hß­ en tr˙arbrag­astrÝ­.

═ nŠstu grein ver­ur fjalla­ um sjˇnarmi­ Roberts Conquest um samstarf EvrˇpurÝkja sem koma ˙r allt annarri ßtt. Kannski mß or­a ■a­ svo, a­ hann lřsi a­ einhverju leyti vi­horfi Engilsaxa til samstarfs rÝkjanna ß meginlandi Evrˇpu.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er l÷gfrŠ­ingur og fyrrverandi ritstjˇri Morgunbla­sins. Hann hˇf st÷rf sem bla­ama­ur ß Morgunbla­inu 1965 og var­ a­sto­arritstjˇri 1971. ┴ri­ 1972 var­ Styrmir ritstjˇri Morgunbla­sins, en hann lÚt af ■vÝ starfi ßri­ 2008.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS