Fimmtudagurinn 2. desember 2021

Su­urganga a­ fornu og nřju


Bjarni Jˇnsson
18. mars 2012 klukkan 18:53

HÚr ß­ur fyrr voru ■a­ stundum nefndar su­urg÷ngur, er menn og konur ß bor­ vi­ Sturlu Sighvatsson og Gu­rÝ­i Ůorbjarnardˇttur hÚldu Ý yfirbˇtarg÷ngu til Rˇmar, nafla Evrˇpu ß sinni tÝ­. Hva­ sem lei­ tr˙arlegri i­run, er menn voru ■ß leiddir fyrir dyr ßtta (?) h÷fu­kirkna Ý Rˇm og h˙­strřktir, eins og raunin var ß um Sturlu, ■ß er hitt nŠsta vÝst, a­ fer­ir ■essar reyndu mj÷g ß atgervi fˇlks og ur­u ■eim til ■roska, sem sluppu heilir ß h˙fi.

Allt ÷­ru mßli gegnir um su­urg÷ngu ■ß, sem n˙ tÝ­kast. Sß kindugi stjˇrnmßlaflokkur Samfylking, sem n˙ mŠlist me­ 8 % fylgi, hefur me­ sÚrtr˙arlegum tr˙arßkafa tekizt ß hendur ■a­ pÝlagrÝmshlutverk a­ lei­a Ýslenzku ■jˇ­ina inn Ý himnarÝki Samfylkingarinnar, Evrˇpusambandi­, ESB. Er meiri glˇra Ý ■vÝ en Ý ÷­ru tr˙arofstŠki ? Ůa­ er ßstŠ­a til a­ kryfja ■a­. Hva­ ■arf a­ vera fyrir hendi til a­ ■essi lei­angur geti talizt e­lilegur ?

1. ═ landinu ■arf a­ vera tryggur meirihluti fyrir ■vÝ a­ halda Ý svo afdrifarÝka fer­. Engin rÝkisstjˇrn hefur nokkru sinni lagt upp Ý slÝka fer­ ßn ■ess a­ vera einhuga um a­ Štla sÚr alla lei­. Hvergi, nema hÚrlendis, hefur ■eirri fßrßnlegu hugmynd skoti­ upp kollinum, a­ sŠkja um a­ild a­ rÝkjasambandinu ESB til ■ess a­ komast a­ ■vÝ, hvernig kaupin gerast ß eyrinni. Allir, nema sÚrtr˙arsau­irnir ß ═slandi, sem hafa teki­ ■ß tr˙, a­ ■eir geti kasta­ ÷llum syndum sÝnum aftur fyrir sig me­ ■vÝ a­ gangast undir jar­armen ESB, hafa fyrirfram gert upp hug sinn um, a­ ■eir telji sig hafa hag af ■vÝ a­ ganga Ý ESB.

2. Vanda­ hagsmunamat a­ hßlfu stjˇrnvalda ■arf a­ fara fram, og ni­ursta­a ■ess ■arf a­ vera s˙, a­ land og ■jˇ­ ver­i betur sett til framtÝ­ar liti­ innan ESB en utan ß­ur en umsˇkn er send. A­ild er engin skyndilausn. A­ildarumsˇkn er langtÝmastefnum÷rkun. Engin slÝk rannsˇkn fˇr fram, svo a­ vita­ sÚ, a­ hßlfu ■eirra stjˇrnvalda, sem kn˙­u Al■ingi til a­ sam■ykkja umsˇkn 16. j˙lÝ 2009. Hins vegar fˇr slÝk rannsˇkn fram fyrir 5-7 ßrum og lauk me­ ˙tgßfu lŠsilegrar og frˇ­legrar skřrslu nefndar, sem starfa­i ß brei­um grundvelli, einnig Ý stjˇrnmßlalegu tilliti, og gefin var ˙t Ý marz ßri­ 2007. Forystu fyrir ■eirri nefnd haf­i Bj÷rn Bjarnason, ■ßverandi rß­herra. Meginßlyktunin, sem draga mßtti af skřrslunni var s˙, a­ a­ild a­ ESB ■jˇna­i ekki hagsmunum ═slands og EES-samningurinn gegndi enn hlutverki sÝnu og hann mŠtti ■rˇa a­ breyttum a­stŠ­um.

3. L÷ggjafinn, Al■ingi, ■arf a­ hafa sannfŠringu fyrir rÚttmŠti ■ess gj÷rnings fyrir umbjˇ­endur sÝna a­ sŠkja um a­ild, ■ˇ a­ ekki sÚ n˙ krafizt aukins meirihluta. Ůessari kr÷fu hefur aldrei veri­ fullnŠgt, nema sÝ­ur sÚ. Allmargir ■ingmenn, sem sam■ykktu a­ heimila umsˇkn, lřstu ■vÝ me­ skřrum hŠtti, jafnvel ÷rlaga■rungnum, a­ ■eir sam■ykktu heimildina Ý blˇra vi­ sannfŠringu sÝna um, hvort rÚttmŠtt vŠri a­ ganga inn. Ůannig hˇfst ■essi ˇheillaganga me­ Stjˇrnarskrßarbroti, ■vÝ a­ ■ingmenn skulu vi­ atkvŠ­agrei­slur fylgja samvizku sinni og engu ÷­ru samkvŠmt Stjˇrnarskrß. A­ ÷llum lÝkindum mundi umsˇknin falla um sjßlfa sig, ef borin vŠri upp til atkvŠ­a ■ingsßlyktunartillaga um a­ st÷­va a­ildarferli­. Hvers vegna Ý ˇsk÷punum kemur slÝk tillaga ekki fram, ■egar ■ess er gŠtt, a­ a­ildarferli­ stˇrska­ar ■jˇ­ina, kostar stˇrfÚ og tÝma stjˇrnkerfis rÝkis og hagsmunaa­ila og mun valda okkur vandrŠ­um Ý samskiptum vi­ Evrˇpu■jˇ­irnar, ■egar a­ildarvi­rŠ­urnar steyta ß skeri, sem ■Šr reyndar sennilega hafa ■egar gert, ■ˇ a­ ■vÝ sÚ haldi­ leyndu.

Engar af ■remur grundvallarforsendum umsˇknar eru uppfylltar. ŮvÝ mß reyndar bŠta vi­, a­ ˇ­agot Samfylkingarinnar er ˇskiljanlegt Ý ljˇsi ■ess, a­ h˙n stendur langt til vinstri vi­ gildandi efnahagsstefnu ESB, sem er stefna marka­sb˙skapar. HÚr er um flausturslega ßkv÷r­un um fer­ ßn fyrirheits a­ rŠ­a.

Eins og fyrri daginn sigldu vinstri grŠnir undir f÷lsku flaggi Ý Al■ingiskosningunum ßri­ 2009. Enginn me­ ˇbrengla­a heyrn og sjˇn gat skili­ neinn frambjˇ­anda ■eirra til ■ings ■annig, a­ ■eir mundu strax eftir kosningar vilja hefja samningavi­rŠ­ur um a­ild ═slands a­ ESB. HÚr eru ß fer­inni mestu kosningasvik Ý s÷gu landsins. Aldrei hefur nokkur stjˇrnmßlaflokkur sn˙i­ svo skyndilega og algerlega vi­ bla­inu eftir Al■ingiskosningar og Vinstri hreyfingin grŠnt frambo­. Fyrir viki­ hefur h˙n n˙ ekki meira traust kjˇsenda og annarra stjˇrnmßlaflokka en alkinn, sem bi­ur um sj˙ss og segist sÝ­an munu hŠtta.

Ůetta framfer­i er eins ˇlř­rŠ­islegt og hugsazt getur. Ůa­ er ekki hŠgt a­ ˙tiloka, a­ slÝka vß beri a­ h÷ndum, a­ stjˇrnmßlaflokkur telji sig kn˙inn til a­ s÷­la um eftir kosningar. Ekkert slÝkt ßtti vi­ Ý ■essu tilviki, og ■ß ber vi­komandi stjˇrnarflokki a­ kalla fram Al■ingiskosningar hi­ fyrsta til a­ fß sta­festan stu­ning vi­ gj÷r­ir sÝnar e­a falla ella. Ůetta hefur Vinstri hreyfingin grŠnt frambo­ ekki gert. Ůvert ß mˇti. H˙n hefur hangi­ ß v÷ldunum eins og hundur ß ro­i ■rßtt fyrir upplausn Ý eigin ■ingflokki, m.a. vegna ESB-mßlsins. Vinstri grŠnir gefa lř­rŠ­inu langt nef, og ■ingrŠ­i­ ß heldur ekki upp ß pallbor­i­. Vinstri grŠnir brutust til valda me­ ofbeldi og haga sÚr eins og bolsÚvikar Ý R˙sslandi 1917-1920. Ůeir munu fß a­ finna til tevatnsins, og er ˇ■arfi a­ sřta ■a­. Fari­ hefur fÚ betra.

Gulrˇtin fyrir inng÷ngu ═slands Ý ESB ßtti eftir Hruni­ a­ ver­a evran. Ůessi gulrˇt leit břsna girnilega ˙t Ý augum allmargra ß sinni tÝ­, en ßri­ 2011 tˇk h˙n a­ morkna og er n˙ ß fyrsta ßrsfjˇr­ungi 2012 or­in ˇlystug Ý augum flestra.

FramtÝ­ evrunnar er enn ˇrß­in. E­li hennar er ■annig, a­ h˙n hentar a­eins sterkustu hagkerfunum, sem nota hana, einkum og sÚr Ý lagi ■řzka hagkerfinu. H˙n hentar ekki einu sinni franska hagkerfinu, sem ■ˇ er nßlŠgt ■vÝ a­ ganga Ý takti vi­ ■řzka hagkerfi­, en ■oli­ og krafturinn er mun minni. Franska hagkerfi­ er a­ krebera undir evrunni, og lÝklegast er, a­ su­ur-evrˇpsku hagkerfin muni taka kollsteypu. Ůau eiga sÚr ekki vi­reisnar von undir evru.

═slenzki forsŠtisrß­herrann er einstŠ­. H˙n er s˙ eina Ý sinni st÷­u, sem gerir lÝti­ ˙r mynt eigin ■jˇ­ar og kve­ur hana ekki vera ß vetur setjandi. Ůetta sjˇnarmi­ er reist ß van■ekkingu ß e­li mynta. Gengi myntar er mŠlikvar­i ß styrk og vŠntingar til ■ess hagkerfis, sem notar hana. H˙n lagar sig a­ hagkerfinu. H˙n bjarga­i landsm÷nnum frß hruni ˙tflutningsatvinnuveganna eftir Hrun fjßrmßlakerfisins.

Margir ■eirra, sem vilja gefast upp ß sjßlfstŠ­ri hagstjˇrn hÚrlendis, telja, a­ krˇnan ver­i landsm÷nnum fj÷tur um fˇt um ˇkomna tÝ­. Ůa­ er of snemmt a­ fullyr­a ■a­, ■vÝ a­ ÷gu­ og samrŠmd hagstjˇrn hefur aldrei veri­ vi­h÷f­ ß ═slandi. Ůa­ er hins vegar n˙ nŠg ■ekking til a­ vi­hafa slÝka hagstjˇrn. Vilji er allt, sem ■arf. ═ tÝmaritinu Ůjˇ­mßlum, ß Al■ingi og Ý stofnunum SjßlfstŠ­isflokksins hafa sjßlfstŠ­ismenn lagt ß rß­in um, hvernig nß megi st÷­ugleika Ý hagkerfinu. SlÝkum st÷­ugleika ver­ur a­ nß, hvort sem stefnt er a­ nřrri mynt e­a ekki.

Ef skipt yr­i um mynt ßn ■ess fyrst a­ nß nau­synlegum st÷­ugleika, eins og t.d. skilgreindur var Ý Maastricht um 1992 sem undanfari a­ evrunni, ■ß ver­ur su­ur-evrˇpskt ßstand Ý hagkerfinu, hagkerfi­ ver­ur ˇsjßlfbŠrt, ■.e. ■a­ nŠr sÚr alls ekki ß strik, ■a­ lendir Ý vÝtahring samdrßttar og ni­urskur­ar innvi­a samfÚlagsins. Ůetta ßstand mun valda samfÚlagslegum ˇrˇleika, verkf÷llum, ˇeir­um og a­ lokum ver­ur ■jˇ­argjald■rot og vi­jar hinnar framandi myntar ver­ar slitnar. Ůa­ er ekki flˇki­ a­ gera upp hug sinn um, hvert skal halda, ef menn lßta ekki flŠkjufŠtur villa sÚr sřn.

Gar­abŠ, 17. marz 2012

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Bjarni Jˇnsson er fŠddur Ý ReykjavÝk 19. jan˙ar 1949, og voru foreldrar hans H˙nvetningar, sem fluttust ˙r Mi­fir­i og Vatnsdal til ReykjavÝkur Ý upphafi seinna strÝ­s. Bjarni var­ st˙dent frß stŠr­frŠ­ideild MR 1969, nam vi­ verkfrŠ­ideild H═ 1969-1972 og ˙tskrifa­ist me­ meistaragrß­u Ý rafmagnsverkfrŠ­i frß TŠknihßskˇla Noregs, NTH, Ý Ůrßndheimi 1974 . Hann rÚ­ist til h÷nnunarstarfa hjß KvŠrner Engineering AS Ý BŠrum Ý Noregi strax eftir nßm. Til ═slands fluttist Bjarni ßsamt fj÷lskyldu sinni hausti­ 1976 og hˇf ■ß st÷rf hjß Rafmagnsveitum rÝkisins vi­ a­ reisa a­veitust÷­var m.a. Ý Bygg­alÝnu. Hausti­ 1980 var hann rß­inn sem a­sto­arma­ur rafmagnsstjˇra ISAL Ý StraumsvÝk og tˇk vi­ st÷­u rafmagnsstjˇra fyrirtŠkisins 1. jan˙ar 1981 og gegnir ■eirri st÷­u sÝ­an a­ breyttu breytanda. Bjarni kvŠntist ŮurÝ­i Stefßnsdˇttur, hj˙krunarforstjˇra, 12. ßg˙st 1972. Ůau eiga 4 b÷rn og 6 barnab÷rn.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS