Mįnudagurinn 19. įgśst 2019

Bęndur og ESB III: Lķnur skżrast varšandi varnarlķnur BĶ

Bęndur og ESB III


Björn Bjarnason
18. maķ 2012 klukkan 16:34

Jón Bjarnason komst aldrei til Brussel į mešan hann var sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra til aš fį skżringar į skilyršum rįšherrarįšs og framkvęmdastjórnar ESB fyrir višręšum viš Ķslendinga um landbśnašarmįl. Hvaš fęlist ķ raun ķ kröfum ESB um „tķmasetta įętlun“. Jóni var vķsaš śr rķkisstjórninni 31. desember 2011 og Steingrķmur J. Sigfśsson, formašur flokks hans, tók viš landbśnašarmįlum innan rķkisstjórnarinnar auk annarra mįlefna.

Steingrķmur J. ķ Brussel

Steingrķmur J. hélt til Brussel 25. janśar 2012 og hitti Štefan Füle, stękkunarstjóra ESB, į tveimur fundum og sat Dacian Ciolos landbśnašarstjóri seinni fundinn. Žį ręddi Steingrķmur J. ķ klukkustund viš Mariu Damanaki sjįvarśtvegsstjóra. Ķ samtali viš Baldur Arnarson, blašamann Morgunblašsins, sem birtist ķ blašinu fimmtudaginn 26. janśar sagši Steingrķmur J. žaš žessir fundir hafi veriš „gagnlegir“.

Blašamašur spurši Steingrķm J. hvernig hann „skynjaši“ framvindu ašildarvišręšna um sjįvarśtveg og landbśnaš. Rįšherrann svaraši:

„Ég held aš žaš sé įhugi į aš koma žeim betur ķ gang, aš komast ķ hinar eiginlegu višręšur. Ég lagši aušvitaš įherslu į žaš af okkar hįlfu aš viš vildum sem fyrst fara aš geta lįtiš reyna į žetta ķ alvöruvišręšum og vonandi tekst žaš. Žaš įtta sig allir į žvķ aš žarna erum viš meš stóru hlutina undir, eša suma af žeim stęrstu. Sķšan er ekki hęgt aš neita žvķ aš žaš var svolķtiš rętt um makrķl lķka.“

Ķ frétt Morgunblašsins kom ekkert fram um hvort Steingrķmur J. hefši leitaš žeirra skżringa sem forveri hans og flokksbróšir taldi naušsynlegt aš fį frį ESB um afstöšu žess ķ landbśnašarmįlum, mešal annars til skilyrša Bęndasamtaka Ķslands sem Jón Bjarnason studdi meš bréfi til žeirra.

Hvorki sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšuneytiš né utanrķkisrįšuneytiš sendu frį sér tilkynningu um Brussel-för Steingrķms J. Sigfśssonar og Morgunblašiš var eini fjölmišillinn sem lagši sig fram um aš segja fréttir af henni.

Steingrķmur J. Sigfśsson nefndi ekki Brussel-feršina einu orši į alžingi 17. janśar 2012 žegar Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, spurši hann sem nżjan sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra hvort hann ętlaši aš framfylgja eigin heitstrengingum um aš lįta reyna į vilja ESB til aš hefja višręšur um fiskveišistjórnun og ljśka mįlinu meš samkomulagi.

Ķ svari sķnu sagši Steingrķmur J. mešal annars:

„Ég mun eiga fundi į nęstu dögum meš formönnum višręšunefnda bęši į sviši landbśnašar og sjįvarśtvegs og reyndar aš einhverju leyti fleiri hópa sem tengjast sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšuneytinu, m.a. til aš setja mig nįkvęmlega inn ķ stöšuna og hvar žęr višręšur eru į vegi staddar žó aš ég žekki allvel til undirbśningsins. Žaš tengist mešal annars žvķ sem hv. žingmašur nefndi, aš ég hef veriš įhugamašur um aš sem fyrst vęri hęgt aš lįta reyna į žessa stóru og mikilvęgu kafla žar sem grundvallarhagsmunir okkar eru undir.“

Sigmundur Davķš Gunnlaugsson, formašur Framsóknarflokksins, vék aš Brusselför Steingrķms J. į žingfundi 30. janśar 2012. Hann sagši nś sjįst hvers vegna framkvęmdastjórn ESB hefši afžakkaš heimsókn Jóns Bjarnasonar til Brussel. Menn hefšu „vęntanlega fengiš aš vita af žvķ aš von vęri į öšrum rįšherra ķ hans staš sem žęgilegra vęri aš ręša viš“. Spurši Sigmundur Davķš aš žvķ hver vęri munurinn į stefnu Jóns og Steingrķms J. gagnvart ESB.

„Žvķ er fljótsvaraš, frś forseti: Hann er enginn,“ sagši Steingrķmur J. og bętti viš:

„Varšandi žį heimsókn til Brussel sem ég fór ķ er rétt aš taka fram aš hśn hafši veriš undirbśin af forvera mķnum. Žaš er misskilningur sem fram kom ķ mįli fyrirspyrjanda aš rįšherraskiptin sem uršu um įramótin hafi haft nokkur įhrif žar į, ž.e. sś tķmasetning fundanna sem varš ofan į lį žegar fyrir og hafši veriš gengiš frį ķ tķš forvera mķns, aš ķ stašinn fyrir aš fara fyrir jól yrši fundurinn ķ janśarmįnuši. […]

[H]yggst ég standa žannig aš mįlum ķ žessum efnum, eins og einbošiš er, aš standa fast į hagsmunum okkar Ķslendinga og fara žar eftir leišsögn meirihlutaįlits utanrķkismįlanefndar Alžingis. Ķ öšru lagi hef ég įhuga į aš reyna aš fį sem fyrst ķ gang eiginlegar samningavišręšur um žessa stóru grundvallarhagsmuni okkar žannig aš žar geti fariš aš reyna į ķ eiginlegum višręšum og viš komumst af žvķ undirbśningsstigi sem hefur veriš ķ gangi ķ žeim efnum.“

Sigmundur Davķš sagšist velta fyrir sér žeim grundvallaratrišum sem Jón Bjarnason taldi sig žurfa aš standa vörš um t.d. varšandi innflutning į hrįu kjöti og tollvernd. Hvort Steingrķmur J. vęri sammįla fyrirrennara sķnum um stušning viš varnarlķnur bęndasamtakanna.

Steingrķmur J. Sigfśsson brįst illa viš og sagši „ęfingar“ Sigmundar Davķšs til aš reyna aš gera žessa fundaferš til Brussel tortryggilega „dęmalausar“ sem og aš žvķ „hafi veriš eitthvaš sérstaklega hagrętt eša aš Evrópusambandinu borist njósn af žvķ aš žaš kynnu aš verša breytingar į rķkisstjórn og žess vegna sett upp einhverjar ašrar dagsetningar fyrir fundina“. Allt vęri žetta „žvęla“ og žaš vęri hęgt aš sżna fram į žaš „meš skjölum“. Svaraši rįšherrann engu spurningunni um varnarlķnurnar.

Hinn 6. febrśar 2012 samžykkti utanrķkismįlanefnd ESB-žingsins skżrslu og įlyktun um framvindu ašildarvišręšnanna viš Ķslendinga. Žar var lįtin ljós velžóknun į žvķ aš Jón Bjarnason hefši veriš lįtinn vķkja śr rķkisstjórn Ķslands. Žingmennirnir bundu vonir viš aš brottför hans śr stjórninni yrši til žess aš Ķslendingar legšu sig meira fram um aš virša kröfur ESB um ašlögun. Žį hvöttu žeir til žess aš lįtiš yrši af įgreiningi um ESB-ašild į pólitķskum vettvangi og žess ķ staš yrši mótuš heildstęš stefna um ašlögun aš ESB. Žing Evrópusambandsins samžykkti žessa įlyktun fyrir sitt leyti 14. mars 2012.

Steingrķmur J. Sigfśsson brįst eins og įšur illa viš į alžingi 13. febrśar 2012 žegar Sigmundur Davķš Gunnlaugsson baš hann aš skżra hrifningu ķ įlyktun utanrķkismįlanefndar ESB-žingsins vegna žess aš Steingrķmur J. hefši tekiš viš rįšherraembętti af Jóni Bjarnasyni. Steingrķmur sagši: „Ę, žegišu“ viš Sigmund Davķš ķ lok fyrirspurnatķmans

Steingrķmur J. sagši aš „óskaplega ómerkilegur“ fiskur lęgi undir steini ķ spurningu Sigmundar Davķšs. Fyrir formanni Framsóknarflokksins vekti aš Steingrķmur J. mundi gefa ķ skyn aš hann mundi „leka nišur og ekki standa į hagsmunum Ķslands, hvort sem žaš [vęri] ķ sambandi viš makrķl eša ašrar višręšur viš Evrópusambandiš“.

Ķ fyrirspurn sinni benti Sigmundur Davķš Gunnlaugsson į aš ķ įlyktun utanrķkismįlanefndar Evrópusambandsins um stöšu ašildarvišręšna Ķslands og ESB vęri lżst mikilli įnęgju meš brotthvarf Jóns Bjarnasonar śr rįšherrastóli og fögnuši yfir žvķ aš nś vęri Steingrķmur J. Sigfśsson kominn ķ hans staš. Žį spurši Sigmundur Davķš:

„Hvaša įstęšu hefur Evrópusambandiš til aš fagna sérstaklega žessum rįšherraskiptum? Į hvaša hįtt veršur hęstv. rįšherra Steingrķmur J. Sigfśsson žęgilegri ķ samskiptum og višręšum viš Evrópusambandiš?“

Jafnframt spurši Sigmundur Davķš śt ķ žau orš ķ įlyktun utanrķkismįlanefndar ESB žar sem rķkisstjórnin vęri hvött til aš mynda sér sameiginlega stefnu gagnvart Evrópusambandinu og Evrópusambandsašild. Hvert vęri višhorf Steingrķms J. til žess, hvort VG mundi fallast į stefnu Samfylkingarinnar og žar meš fara aš óskum utanrķkismįlanefndar ESB-žingsins.

Steingrķmur J. sagšist ekki įtta sig į žvķ hvaš ylli „žessari kęti žessarar nefndar śti ķ Evrópu“. Žeir Jón vęru sammįla ķ grundvallarafstöšu sinni til Evrópusambandsins sem vęri stefna VG aš žaš žjónaši „ekki heildarhagsmunum Ķslands aš ganga ķ Evrópusambandiš“. Steingrķmur J. taldi hugsanlega įstęšu įlyktunar utanrķkismįlanefndar ESB aš „įstandiš [vęri] svo dapurlegt ķ Evrópu aš menn [gripu] hvert hįlmstrį sem žeir [finndu] til aš reyna aš gera sér upp einhverja kęti žótt af litlu tilefni [vęri]“.

Bśnašaržing hvetur Steingrķm J. til dįša

Bśnašaržing 2012 var sett sunnudaginn 26. febrśar Steingrķmur J. Sigfśsson var hvattur til žess viš setningu žingsins aš leika sér ekki aš eldi ķ samskiptum viš Evrópusambandiš, hann ętti į hęttu aš ESB-ašild yrši samžykkt. Rįšherrann sagšist ekki ętla aš „lįta ķstašiš dingla laust varšandi hagsmuni ķslensks landbśnašar“ ķ ESB-višręšunum og spurši hvers vegna hann ętti aš gera žaš.

Haraldur Benediktsson sagši viš setningu bśnašaržingsins aš umsóknin um ašild Ķslands aš Evrópusambandinu héldi ķslenskum landbśnaši ķ höftum. Bęndur hefšu mótaš andstöšu sķna viš ESB meš lżšręšislegri umręšu.

„Viš höfum meš öflugu rannsóknar- og fręšslustarfi gert miklu meira en stjórnvöld hafa gert į eigin spżtur til aš mynda žekkingu į mįlefninu. Žau hafa reyndar kallaš hingaš Evrópusambandiš sjįlft til aš hlutast til fręšslu,“ sagši Haraldur.

Formašur BĶ minnti į aš bęndur hefšu kynnt varnarlķnur vegna višręšnanna viš ESB. Hann sagši margt nś benda til aš į vettvangi stjórnvalda hefši žegar veriš „undirbśiš aš stķga yfir fjórar varnarlķnur okkar af sjö“. Žį sneri Haraldur sér aš Steingrķmi J. Sigfśssyni og sagši:

„Bęndur segja žvķ ašeins eitt viš žig hįttvirtur sjįvarśtvegs og landbśnašarrįšherra; leiktu žér ekki aš eldinum. Žś įtt į hęttu aš ašild verši samžykkt. Geršu allt sem žś getur til aš gęta hagsmuna Ķslands. Ekki fyrir bęndur heldur fyrir framtķš žjóšarinnar. Ef žaš er svo aš ķslenskir samningamenn žora ekki aš ganga fram meš sterka kröfugerš eigum viš sitja heima og višurkenna aš klśbburinn hentar okkur ekki og žaš er tķmabęrt nśna.“

Steingrķmur J. Sigfśsson minnti ķ ręšu sinni į aš ķslenskur landbśnašur – stór og smįr aš meštöldu fiskeldi og feršažjónustu, skilaši ķslenska žjóšarbśinu 12 milljöršum króna hiš minnsta ķ beinhöršum gjaldeyri meš tiltölulega litlum innfluttum ašföngum til frįdrįttar og žaš munaši nś um minna. Landbśnašur og tengdur matvęlaišnašur vęri „ört rķsandi śtflutningsgrein į Ķslandi“. Af žessum sökum žyrfti mešal annars aš standa fast į hagsmunum og framtķšarmöguleikum landbśnašarins ķ ašildarvišręšunum viš Evrópusambandiš og taldi Steingrķmur J. rétt er aš undirstrika aš annaš stęši ekki til. Žį sagši rįšherrann:

„Hversu leitt sem mönnum finnst aš standa ķ žeim višręšum og sjįlfsagt żmsum hér innan dyra žaš meš öllu įstęšulaust, er tilvist žeirra mįla stašreynd og žaš hvernig framtķšartengslum okkar viš meginland Evrópu, įlfunnar sem viš nś einu sinni tilheyrum, veršur hįttaš er eitt af žeim mįlum sem žjóšin žarf aš glķma viš og įtta sig į framtķš sinni gagnvart. Ég hef ekki hugsaš mér aš lįta ķstašiš dingla laust varšandi hagsmuni ķslensks landbśnašar ķ žessu mįli mešan mér er falin žar į nokkur įbyrgš og hvers vegna ętti ég aš gera žaš? Mašur sem er jafn sannfęršur nś ef ekki sannfęršari en įšur um aš žaš žjónar ekki best okkar hagsmunum aš ganga ķ Evrópusambandiš.“

Utanrķkisrįšherra um tollvernd į žingi

Skżrsla utanrķkisrįšherra um utanrķkismįl var rędd į alžingi 26. aprķl 2012. Ķ umręšum um hana kom til oršaskipta milli flokksbręšranna Jóns Bjarnasonar og Įrna Žórs Siguršssonar um varnarlķnur bęndasamtakanna. Jón sagši aš nś lęgju fyrir samningsdrög kafla 29 (tollabandalag) og 30 (utanrķkistengsl). Žar hefši ekki veriš tekiš tillit til varnarlķna BĶ, til dęmis varšandi heimild til aš leggja tolla į innfluttar bśvörur og varšandi bann viš aš flytja inn lifandi dżr, hrįtt og ófrosiš kjöt og ašrar dżraafuršir. Vildi Jón vita um afstöšu Įrna Žórs til žessara mįla. Įrni Žór sagši BĶ ekki setja samningsskilyrši fyrir hönd alžingis eša ķslenskra stjórnvalda, žau kęmu „bara sjónarmišum sķnum į framfęri“. Žaš vęri „įgętlega rakiš ķ nefndarįliti meiri hluta utanrķkismįlanefndar hvaša sjónarmiš“ ętti aš hafa aš leišarljósi ķ landbśnašar- og matvęlamįlum og hann teldi mikilvęgt aš halda sig viš žau žvķ aš žau vęru umbošiš sem stjórnvöld hefšu frį alžingi. „Stjórnvöld sękja ekki umboš sitt til hagsmunasamtaka śti ķ bę,“ sagši Įrni Žór.

Jón Bjarnason kvaš naušsynlegt aš leišrétta Įrna Žór vegna žess aš ķ greinargerš meš žingsįlyktunartillögunni aš umsókninni vęru tilgreindir žeir meginhagsmunir sem Ķslendingum bęri aš standa vörš um og ef vikiš vęri frį žeim yrši mįliš aš koma til kasta alžingis. Žar į mešal vęru žau atriši sem hann hefši nefnt og vęru grunnhagsmunamįl ķslensks landbśnašar, ž.e. matvęla- og fęšuöryggi. Žaš vęri žvķ misskilningur hjį Įrna Žór aš hęgt vęri aš hunsa žessi mįl eins og hann hefši gert meš oršum sķnum.

Įrni Žór Siguršsson sagši žvķ lżst ķ nefndarįliti utanrķkismįlanefndar hvaša višmiš ętti aš hafa varšandi landbśnašar- og matvęlamįl. Jón Bjarnason žyrfti ekki aš kenna sér hvaš stęši ķ žvķ nefndarįliti. Hann vęri sammįla žvķ aš fęru menn śt fyrir žaš umboš žyrfti mįliš aš koma til umfjöllunar į vettvangi alžingis. Žess vegna hefši žaš vinnulag veriš haft aš samninganefndin kynnti drög aš samningsafstöšu fyrir utanrķkismįlanefnd og eftir atvikum öšrum fagnefndum įšur en gengiš vęri frį mįlum.

Hann sagšist ekki sammįla žeirri tślkun Jóns aš ķ nefndarįliti utanrķkismįlanefndar vęri sś afstaša afdrįttarlaus aš tollvernd yrši įfram viš lżši ķ ķslenskum landbśnaši. Žaš vęri oftślkun į žvķ sem stęši ķ įliti meirihluta utanrķkismįlanefndar. Žar vęri hins vegar sagt aš yrši hśn ekki til stašar skuli kęmu sambęrilegar ašgeršir ķ stašinn vegna žess aš meirihlutinn višurkenndi og vissi aš hśn skipti mįli fyrir ķslenskan landbśnaš. Aš žeim veršmiša žyrfti aš huga og vęri aš minnsta kosti ljóst aš eitthvaš sambęrilegt yrši aš koma ķ stašinn.

Sigurgeir Sindri Sigurgeirsson, varažingmašur Framsóknarflokksins, sat į žingi 26. aprķl 2012 og tók žįtt ķ umręšunum um skżrslu utanrķkisrįšherra. Hann er gjörkunnugur mįlum bęnda enda tekiš žįtt ķ forystustörfum innan samtaka žeirra.

Hann sagši aš fundir ķ samningshópi um landbśnašarmįl vegna ESB-višręšnanna hefšu veriš tveir į įrinu 2011 og enginn fundur hefši veriš haldinn į įrinu 2012. Hann vildi žvķ spyrja utanrķkisrįšherra: Hvaš er aš gerast ķ kaflanum um landbśnašarmįl? Hvernig gengur sś vinna? Hvaš lķšur samningsafstöšu Ķslands ķ landbśnašarmįlum? Hver stżrir žeirri vinnu?

Hann lżsti varnarlķnum BĶ og sagši samtökin hafa veriš mjög öflug ķ mįlstaš sķnum. Žau hefšu fęrt góš rök fyrir žvķ hvernig möguleg ašild aš Evrópusambandinu kęmi nišur į ķslenskum landbśnaši. Žau rök hefšu ekki veriš hrakin. „Žessi öfluga vinna hefur fariš mjög ķ taugarnar į mörgum ķ žjóšfélaginu og rķkisstjórnin viršist hafa sent sķna helstu varšhunda og leigupenna ķ aš reyna aš tala nišur ķslenskan landbśnaš. Viš žekkjum žaš vel, bęndurnir, žegar kratķskir hatursmenn ķslensks landbśnašar stķga į stokk en viš veršum ekki beygšir og fögnum allri umręšu ef hśn er mįlefnaleg,“ sagši Sigurgeir Sindri.

Hann vitnaši ķ orš Įrna Žórs Siguršssonar varšandi tollverndina, aš fariš yrši ķ sambęrilegar ašgeršir ķ staš tollverndar. Hvaš fęlist ķ žessum oršum? Žaš hefši mikil įhrif į ķslenskan śrvinnsluišnaš į landbśnašarvörum ef hingaš flęddu innfluttar kjötvörur frį Evrópusambandinu žvķ aš žaš vęri alveg ljóst aš alifugla- og svķnarękt į Ķslandi mundi aldrei standast žį samkeppni og žar af leišandi yrši allur rekstur į afuršastöšvum og kjötvinnslum hér į landi mun erfišari.

Össur Skarphéšinsson utanrķkisrįšherra sagši aš unniš vęri aš gerš samningsafstöšu af fullum krafti ķ sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšuneytinu meš ašstoš sérfręšinga śr utanrķkisrįšuneytinu. Samin yrši svonefnd ašgeršaįętlun, svar Ķslendinga viš opnunarvišmiši ESB sem męta žyrfti til aš geta hafiš samninga ķ kaflanum. Krafturinn hefši aš undanförnu fariš ķ aš vinna žessa įętlun en žegar sęi fyrir endann į henni mundu menn taka til óspilltra mįlanna viš žaš aš skrifa samningsafstöšu.

Mjög skżrt vęri kvešiš aš orši um tollvernd ķ įliti meirihluta utanrķkismįla og ķ framhaldi af žvķ vęri sagt aš einmitt vegna žeirrar afstöšu sem žar kęmi fram yrši sérstaklega aš skoša ašgeršir til aš styšja hefšbundin fjölskyldubś ķ mjólkurframleišslu og saušfjįrrękt.

Sigurgeir Sindri Sigurgeirsson spurši:

„Telur hęstv. utanrķkisrįšherra óraunhęft og mun hann ekki fyrir hönd landsins fara fram meš žį varnarlķnu Bęndasamtaka Ķslands aš įfram verši heimilt aš leggja į tolla į Ķslandi?

Ķ annan staš, ef hann telur žaš ekki, hvernig hefur hann hugsaš sér aš bęta upp žetta ķgildi tollverndar og framkvęma žaš ef hitt gengur ekki eftir?“

Össur Skarphéšinsson svaraši:

„Ég mun fara fram meš žį lķnu sem veršur mótuš ķ samningahópnum. Žar eiga bęndur fulltrśa. Mķn skošun felst ķ žvķ aš ég ętla aš fylgja fram žeirri meginlķnu sem birtist varšandi žetta og önnur mįl sem landbśnaš varša ķ nefndarįliti utanrķkismįlanefndar. Žaš er skylda mķn, žaš er ekkert öšruvķsi. Mér er falinn sį trśnašur aš fylgja henni eftir. Ég mun sķšan aš sjįlfsögšu skoša rękilega žau rök sem koma fram meš eša móti tilteknum ašferšum. Žęr eru żmsar.“

Landbśnašarrįšherra um hrįtt kjöt į žingi

Daginn eftir umręšurnar um skżrslu utanrķkisrįšherra, žaš er föstudaginn 27. aprķl 2012, sneri Įsmundur Einar Dašason, žingmašur Framsóknarflokksins, sér til Steingrķms J. Sigfśssonar, sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra, ķ upphafi žingfundar og ręddi viš hann um stöšu landbśnašarmįla ķ ESB-ašildarvišręšunum. Hann rifjaši upp aš samningahópur um landbśnašarmįl hefši aldrei fundaš į įrinu 2012 eša frį žvķ aš Steingrķmur J. tók viš mįlefnum landbśnašarins ķ rķkisstjórn. Oršaskipti flokksbręšranna Jóns Bjarnasonar og Įrna Žórs Siguršssonar hefšu oršiš til žess aš Haraldur Benediktsson, formašur BĶ, hefši tekiš mįliš upp į vefsķšu sinni og spurt hvort barįtta VG į sķnum tķma fyrir banni į innflutningi į hrįu kjöti hefši veriš til heimabrśks. Žaš vęru margir sem spyršu sig aš žvķ og hefšu spurt sig aš žvķ hvort rįšherraskiptin um sķšustu įramót hefšu veriš til žess fallin aš gefa eftir ķ varnarlķnum bęndasamtakanna.

Meš vķsan til žessa lagši Įsmundur Einar žessa spurningu fyrir Steingrķm J.: Veršur stašiš viš varnarlķnur Bęndasamtaka Ķslands hvaš tollvernd og innflutning į hrįu kjöti snertir eša verša žęr gefnar eftir ķ višręšum viš Evrópusambandiš?

Steingrķmur J. sagšist ekki žekkja nįkvęmlega til žess hversu oft samningshópurinn hefši fundaš formlega hann vissi žó aš öll sś vinna vęri ķ fullum gangi undir forustu rįšuneytisstjóra sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšuneytisins. Žaš yrši aš sjįlfsögšu reynt aš standa dyggilega vörš um mikilvęga hagsmuni okkar į sviši landbśnašar og matvęlaišnašar og stašiš yrši fast į žvķ banni sem Ķslendingar hefšu ķ öllum alžjóšasamningum viš innflutningi į lifandi dżrum og hrįu kjöti, vęri žess nokkur kostur. „Ég sé žaš ekki fyrir mér aš viš munum aušveldlega samžykkja yfir höfuš ašild aš Evrópusambandinu til dęmis ef žaš žżddi aš galopnaš yrši į žetta vegna žess aš žaš er afar mikilvęg varnarlķna alla vega ķ hugum žeirra sem til žekkja,“ sagši rįšherrann.

Aš öšru leyti vęri žessi samningsafstaša aš sjįlfsögšu mótuš eins og į öšrum svišum ķ samręmi viš žęr varnarlķnur sem dregnar hefšu veriš ķ nefndarįliti meirihluta utanrķkismįlanefndar. Žaš gilti eftir atvikum um tollvernd eša stušning viš landbśnašinn žannig aš viš afsölušum okkur engu ķ žeim efnum sem viš žyrftum til aš geta stašiš dyggilega vörš um um hagsmuni innlendrar framleišslu žótt allir vissu aš vķsu aš žaš vęri ekki heiglum hent aš ganga ķ tollabandalag og višhafa ašrar tollreglur. En žaš hefši ekkert veriš gefiš eftir fyrirfram ķ žeim efnum og žaš yrši fariš meš allar žęr varnarlķnur inn ķ višręšurnar sem gętu reynst okkur best žegar upp yrši stašiš ķ samningunum. Mįlum vęri žó aušvitaš ekki žannig hįttaš aš afstaša bęndasamtakanna hefši oršiš aš afstöšu stjórnvalda en hśn vęri aš sjįlfsögšu skošuš og höfš til hlišsjónar og reynt aš byggja į henni eins og kostur vęri.

Įsmundur Einar Dašason minnti į aš Jón Bjarnason hefši sem rįšherra tekiš skżra afstöšu meš varnarlķnum BĶ. Steingrķmur J. hefši hins vegar „ekki svaraš žvķ nógu skżrt til hér hvort stašiš veršur viš žessa žętti og žį [vęri] aušvitaš ekki hęgt aš tślka žaš öšruvķsi en svo, sérstaklega ķ ljósi žess aš ekkert [hefši] borist til utanrķkismįlanefndar um žetta, engin samningsafstaša eša nokkur hlutur veriš kynntur, en aš hęstv. rįšherra [vęri] aš undirbśa žaš aš gefa žetta eftir. Getur hęstv. rįšherra svaraš žvķ nįkvęmlega, stendur til aš standa viš žessa tvo žętti eša ekki?“

Steingrķmur J. sagšist óttast aš hryggja Įsmund Einar „žvķ hann [vęri] greinilega į höttunum eftir žvķ aš ég jįti žaš į mig aš ég sé aumingi og žaš muni allt leka nišur ķ mķnum höndum og žaš hafi veriš einhver munur žegar hetjan Jón Bjarnason reiš um héruš“. Hann yrši aš hryggja žingmanninn. Žaš stęši ekki til aš gefa neitt eftir sem vęri mikilvęgt til aš geta stašiš viš grundvallarhagsmuni landbśnašarins žannig aš af hįlfu okkar yrši žaš ekki gefiš eftir fyrir fram aš viš gętum įskiliš okkur rétt til tollverndar ef ekki semdist um mįlefni landbśnašarins meš einhverjum žeim hętti aš viš teldum fullnęgjandi į öšrum grundvelli žannig aš žvķ yrši haldiš opnu. „Žaš er afstaša okkar aš žvķ veršur haldiš opnu ef annaš dugar ekki til,“ sagši rįšherrann um tollverndina.

Um innflutning į hrįu kjöti sagši Steingrķmur J.

„Žaš stendur heldur ekki til aš gefa eftir bann viš innflutningi į hrįu kjöti žótt allir geri sér grein fyrir žvķ aš sį slagur getur oršiš erfišur. Engum dettur held ég ķ hug aš nokkurn tķma yrši lokaš landbśnašarkafla ef žaš yrši įvķsun į aš žaš žyrfti aš leyfa innflutning į lifandi dżrum.“

Steingrķmur J. Sigfśsson herti nokkrum sķšar į afstöšu sinni gegn innflutningi į hrįu kjöti ķ yfirlżsingu į alžingi.

Sigurgeir Sindri Sigurgeirsson, varažingmašur Framsóknarflokksins, spurši sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra aš žvķ į alžingi hinn 4. maķ hver afstaša hans vęri til sjónarmiša Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) sem kynnt hefšu veriš ķ RŚV 2. maķ en žar hefši veriš sagt frį žvķ aš eftirlitsstofnunin hefši efasemdir um aš bann viš innflutningi į hrįu kjöti til Ķslands stęšist EES-samninginn.

Haustiš 2009 lagši Jón Bjarnason, žįv. sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra, fram frumvarp aš matvęlalöggjöf samkvęmt EES-samningnum en sleppti žar įkvęšum sem heimila innflutning į hrįu kjöti. Var žaš gert į grundvelli laga um dżrasjśkdóma og varnir gegn žeim sem eiga aš tryggja aš ekki berist sjśkdómar ķ nęma ķslenska bśfjįrstofna.

ESA tilkynnti ķslenskum stjórnvöldum aš hśn teldi žessa innleišingu reglna ESB/EES brjóta ķ bįga viš EES-samninginn. Af žessu tilefni spurši Sigurgeir Sindri hvernig ķslensk stjórnvöld hefšu svaraš ESA. „Er hętta į žvķ aš Ķslendingar neyšist til aš fara dómstólaleišina meš žetta eins og annaš sem tilheyrir žessu įgęta Evrópusambandi og EES-samningi og verši jafnvel knśnir til aš flytja inn hrįtt kjöt?“ spurši Sigurgeir Sindri.

Steingrķmur J. Sigfśsson sagši „alveg ljóst“ aš ESA skošaši nś hvernig stašiš hefši veriš aš innleišingu matvęlatilskipunar ESB hér į landi og kęmi žaš „svo sem ekki į óvart“ mišaš viš hvernig aš mįlum hefši veriš stašiš. Rįšherrann sagši aš ķ upphaflegu frumvarpi til alžingis hefši ekki veriš gert rįš fyrir innflutningsbanni į hrįu kjöti. Žaš hefši hins vegar sętt haršri andstöšu į žingi ekki sķst mešal žingmanna VG sem vildu skilyrša innleišinguna meš žvķ aš banna alfariš innflutning į hrįu kjöti. Žannig stęši mįliš nś.

Žį sagši sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra:

„Žaš hefur allan tķmann legiš fyrir aš žessi ašferš okkar viš innleišinguna kynni aš verša umdeild og aš henni kynni aš verša sótt. Mįliš er ekki komiš į žaš stig aš um formleg bréfaskipti sé aš ręša. Ekki hefur borist rökstutt įlit eša annaš ķ žeim dśr heldur hafa veriš skošanaskipti uppi um žetta mįl og fram undan er fundur žar sem fariš veršur yfir mįliš. Viš undirbśum aš sjįlfsögšu mįlsvarnir okkar og röksemdir og munum berjast meš kjafti og klóm fyrir žvķ aš viš getum višhaldiš žeirri ašferš viš innleišinguna sem viš völdum žarna. Viš teljum okkur hafa sterk fagleg rök fyrir žvķ aš žaš sé mikilvęgt fyrir Ķsland aš geta višhaft innflutningsbann į hrįu kjöti. […] Žaš hefur sérstakur starfshópur […] unniš aš žvķ mįli og mun gera įfram og eins hafa helstu sérfręšingar okkar į sviši dżra-, heilbrigšis- og hollustusjónarmiša lagt žar sitt af mörkum og munu gera žaš įfram. Komi til žess aš ESA haldi lengra įfram meš mįliš vil ég trśa žvķ aš viš veršum vel undirbśin til aš halda uppi vörnum okkar.“

Afstaša til tollverndar skżrist

Hinn 7. maķ 2012 birtist frétt į bbl.is, vefsķšu Bęndablašsins, sem varpaši skżrara ljósi en įšur į afstöšu stjórnvalda til varnarlķnu BĶ sem snertir tollvernd. Var sagt frį žvķ aš formašur samrįšshóps um utanrķkisvišskipti/utanrķkistengsl og tollamįl vegna ESB-ašildarumsóknarinnar hefši skżrt BĶ frį žvķ aš višręšunefnd Ķslands gagnvart ESB ętlaši „sér aš fylgja varnarlķnum bęndasamtakanna ķ žessum efnum og gera kröfu um aš Ķsland geti, ef af ašild veršur, eftir sem įšur lagt tolla į innfluttar bśvörur“.

ESB-višręšunefnd Ķslands skipaši haustiš 2011 samrįšshóp samningahóps um fjįrhagsmįlefni, samningahóps um utanrķkisvišskipti, utanrķkis og öryggismįl, samningahóps um landbśnašarmįl og samningahóps um sjįvarśtvegsmįl til aš samręma samningsafstöšur um utanrķkisvišskipti/utanrķkistengsl og tollamįl sem žvķ tengjast ķ samningsafstöšum um 11., 13., 29. og 30. kafla samningavišręšna um ašild Ķslands aš ESB. Marķa Erla Marelsdóttir, formašur samningahóps um utanrķkisvišskipti, utanrķkis- og öryggismįl, leišir störf hópsins. Ķ hópnum sitja skipašir fulltrśar samningahópanna og skulu starfsmenn samningahópanna starfa meš samrįšshópnum eftir įkvöršun formanna žeirra.

Ķ fréttinni į bbl.is hinn 7. maķ segir aš žessi samrįšshópur hafi fjallaš um kröfur og athugasemdir bęndasamtakanna vegna tollverndar. Ķ bréfi frį Marķu Erlu Marelsdóttur, formanni samrįšshópsins, žar sem athugasemdum viš drög aš samningsafstöšu sé svaraš komi fram aš ķ drögum aš samningsafstöšu ķ umręddum köflum sé lögš skżr įhersla į mikilvęgi tollverndar ķ ķslenskri landbśnašarstefnu. Bent sé į aš ķ samningsafstöšu Ķslands ķ 11. kafla, sem fjalli um landbśnašarmįl, sé geršur fyrirvari sem tengi višręšur um žann kafla viš višręšur um utanrķkisvišskipti og tollamįl. Meš žvķ įskilji Ķsland sér rétt til aš taka upp tollverndarmįl ķ landbśnaši įšur en višręšur um utanrķkisvišskipti og tollamįl verši leiddar til lykta. „Af svarinu aš dęma mį žvķ ętla aš samninganefnd Ķslands gagnvart ESB ętli sér aš fylgja varnarlķnum Bęndasamtakanna ķ žessum efnum og gera kröfu um aš Ķsland geti, ef af ašild veršur, eftir sem įšur lagt tolla į innfluttar bśvörur,“ segir į vefsķšunni bbl.is.

 
Senda į Facebook  Senda į Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Björn Bjarnason var žingmašur Sjįlfstęšisflokksins frį įrinu 1991 til 2009. Hann var menntamįlarįšherra 1995 til 2002 og dóms- og kirkjumįlarįšherra frį 2003 til 2009. Björn var blašamašur į Morgunblašinu og sķšar ašstošarritstjóri 1979 til 1991.

 
 
Mest lesiš
Fleiri pistlar

Umsóknarferli ķ andaslitrum - straumhvörf hafa oršiš ķ afstöšu til ESB-višręšna - réttur žjóšar­innar tryggšur

Žįttaskil uršu ķ samskiptum rķkis­stjórnar Ķslands og ESB fimmtudaginn 12. mars žegar Gunnar Bragi Sveinsson utanrķkis­rįšherra aftenti formanni rįšherrarįšs ESB og višręšu­stjóra stękkunarmįla ķ framkvęmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er į ensku. Žar segir: „The Government of...

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš

Grikkir eru ekki sjįlfstęš žjóš. Žeir hafa aš vķsu mįlfrelsi viš boršiš ķ Brussel, sem ķslenzkir ašildarsinnar aš ESB leggja svo mikiš upp śr en į žį er ekki hlustaš og orš žeirra hafa engin įhrif.

Lķfsreynsla Grikkja lżsandi dęmi um örlög smįžjóšar sem gengur inn ķ fjölmennt rķkjabandalag

Žaš hefur veriš fróšlegt - ekki sķzt fyrir žegna smįžjóša - aš fylgjast meš įtökum Grikkja og annarra evrurķkja, sem ķ raun hafa veriš įtök į milli Grikkja og Žjóšverja. Ķ žessum įtökum hafa endurspeglast žeir djśpu brestir, sem komnir eru ķ samstarfiš innan evrurķkjanna og žar meš innan Evrópu­sambandsins.

Umbrotin ķ Evrópu geta haft ófyrirsjįanlegar afleišingar

Žaš er nokkuš ljóst aš sś uppreisn Mišjaršarhafsrķkja gegn žżzkum yfirrįšum innan Evrópu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsętis­rįšherra Ķtalķu og forseti framkvęmda­stjórnar ESB um skeiš, hvatti til fyrir allmörgum mįnušum er hafin. Kveikjan aš henni uršu śrslit žingkosninganna ķ Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS