Mßnudagurinn 19. ßg˙st 2019

OlÝuvinnsla vi­ ═sland (III): Umhugsunarver­ ■jˇ­­fÚlagsleg ßhrif


Styrmir Gunnarsson
7. nˇvember 2012 klukkan 08:00
Séð yfir Nuuk, höfuðstað Grænlands.

═ rŠ­u sinni ß rß­stefnu Arionbanka Ý j˙nÝ sl. sem viki­ var a­ Ý grein nr. II um olÝuvinnslu vi­ ═sland fjalla­i Íssur SkaphÚ­insson, utanrÝkisrß­herra um ■jˇ­fÚlagsleg ßhrif og aflei­ingar oliuvinnslu vi­ ═sland ef svo vel tŠkist til a­ olÝu vŠri a­ finna ß Ýslenzku umrß­asvŠ­i og sag­i m.a.:

„╔g vil leggja ßherzlu ß, a­ ■rßtt fyrir au­Švi, sem kynnu a­ falla ═slandi Ý skaut vegna olÝu ß DrekasvŠ­inu ver­um vi­ a­ fara mj÷g, mj÷g varlega...╔g geri mÚr grein fyrir ■eim hŠttum, sem nßtt˙runni gŠti stafa­ af olÝuslysi ß nor­urslˇ­um svo og ═slandi og efnahagslÝfi okkar, sem byggist ß hreinni nßtt˙ru, framlei­slu ß matv÷rum samkvŠmt Ýtrustu heilbrig­iskr÷fum og Ýmynd ˇspilltrar nßtt˙ru.“

OlÝuboranir Nor­manna og R˙ssa Ý nor­urh÷fum sŠta n˙ vaxandi gagnrřni annarra ■jˇ­a, sem telja, a­ ekki sÚ til sta­ar nŠgilega fullkomin tŠkni til a­ leita eftir olÝu og vinna olÝu vi­ svo erfi­ar a­stŠ­ur, sem ■ar er vi­ a­ fßst. Ůessi sjˇnarmi­ hafa m.a. komi­ fram ß Evrˇpu■inginu. Hins vegar kann a­ vera spurning a­ hve miklu leyti gagnrřnin byggist ß umhyggju fyrir umhverfinu e­a hvort h˙n ß rŠtur a­ rekja til ■ess a­ a­rar ■jˇ­ir vilji komast Ý ■essi au­Švi og noti r÷ksemdir um ˇfullkomna tŠkni vi­ boranir ß nor­urslˇ­um til ■ess reyna a­ hefta framgang ■eirra.

Hvort sem um slÝkt er a­ rŠ­a e­a ekki er au­vita­ ljˇst, a­ vi­ ═slendingar hljˇtum a­ fara mj÷g varlega Ý ■vÝ, sem a­ okkur snřr. Umhverfisslys Ý Nor­urh÷fum af ß­ur ˇ■ekktri stŠr­argrß­u geta haft hrikalegar aflei­ingar fyrir afkomum÷guleika okkar Ý ■essu landi m.a. vegna ■ess a­ fiskimi­in gŠtu veri­ Ý hŠttu. Jafnvel s˙ skynjun ein me­al almennings Ý ÷­rum l÷ndum a­ ekki sÚ allt me­ felldu getur haft neikvŠ­ ßhrif ß s÷lu og ver­lagningu Ýslenzkra sjßvarafur­a.

En ■ar a­ auki er ljˇst a­ ■jˇ­fÚlagsleg ßhrif olÝuvinnslu geta or­i­ mj÷g vÝ­tŠk. Einstakar bygg­ir fyrir vestan, nor­an og austan geta hafi­ kapphlaup sÝn Ý milli um a­ fß til sÝn a­st÷­u til ■jˇnustu vi­ olÝuvinnslu, bŠ­i ß umrß­asvŠ­i okkar ═slendinga en einnig vegna olÝuvinnslu vi­ GrŠnland og vinnslu Nor­manna ■eirra megin ß Jan Mayen-svŠ­inu.

Og vegna ■ess a­ bŠ­i GrŠnlendngar og FŠreyingar eru komnir lengra ß ■essari vegfer­ en vi­ hafa ■eir ■egar kynnzt ■eim vandamßlum, sem upp koma, ■ˇtt olÝa sÚ ekki fundin enn, hva­ ■ß a­ vinnsla hennar sÚ hafin. ═ grein Ý Aftenbladet Ý Noregi (Rogalandi) Ý ßg˙st sl.er vakin athygli ß ■vÝ a­ FŠreyingar geti veri­ or­nir eitt af rÝkustu samfÚl÷gum heims a­ nokkrum ßrum li­num. ═ grein bla­sins er eftirfarandi spurning sett fram:

„Hvernig getur einangra­ land me­ 49 ■˙sund Ýb˙um rß­i­ vi­ komu al■jˇ­legs milljar­a dollara i­na­ar og ■˙sunda farandverkamanna, sem fylgja Ý kj÷lfari­“.

GrŠnlendingar sem eru a­ vÝsu fleiri en FŠreyingar, ■ˇtt ekki muni miklu, standa n˙ ■egar frammi fyrir ■essum ßlitamßlum, ekki vegna olÝuvinnslu heldur vegna uppbyggingar stˇri­ju. Ver­a ■eir tilb˙nir til a­ hleypa miklum fj÷lda kÝnverskra verkamanna inn Ý land sitt til ■ess a­ vinna vi­ byggingu ßlvers ■ar?

═ GrŠnlandi er hins vegar or­in til sterk ■÷rf fyrir sjßlfstŠ­i. ═ vi­tali vi­ Financial Times sÝ­la sumars sag­i Kuupik Kleist, forsŠtisrß­herra GrŠnlands:

„Vi­ krefjumst rÚttar okkar til efnahagslegrar ■rˇunar og vi­ krefjumst rÚttar okkar tl sjßlfstŠ­is frß fyrrum nřlenduveldum.“ Kleist bŠtir ■vÝ vi­ a­ Danir eigi engan rÚtt ß hlutdeild Ý olÝutekjum. Hann kve­st hins vegar gera sÚr grein fyrir ■vÝ, a­ skyndilegur au­ur geti haft Ý f÷r me­ sÚr hŠttur fyrir samfÚlag, sem of lengi hafi byggt afkomu sÝna ß a­sto­ utan frß.

١tt olÝa hafi enn ekki fundizt Ý vinnanlegu magni hefur rÝkisstjˇrn GrŠnlands sett upp sjßlfstŠ­an sjˇ­ sem byggir ß svipu­um grundvallarreglum og norski olÝusjˇ­urinn.

┴ rß­stefnu Arionbanka Ý j˙nÝ sag­i Íssur SkarphÚ­insson m.a.:

„╔g er ßkve­i­ ■eirrar sko­unar a­ ═sland eigi a­ setja upp au­lindasjˇ­, sem hafi tekjur af afrakstri au­linda okkar, bŠ­i fiski og orku og ■egar Úg tala um orku ß Úg vi­ jar­varma, vatnsorku og olÝu og a­ ■etta eigi a­ gera me­ ß■ekkum hŠtti og vinir okkar Nor­menn hafa gert.“

═ ■essu sambandi skiptir mßli skřrsla um starf au­lindastefnunefndar, sem Jˇhanna Sigur­ardˇttir hefur lagt fram ß Al■ingi og rÝkisstjˇrnin ßkva­ a­ lßta vinna Ý maÝmßnu­i 2011. Um hana ver­ur fjalla­ Ý nŠstu grein.

 
Senda ß Facebook  Senda ß Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Styrmir Gunnarsson er l÷gfrŠ­ingur og fyrrverandi ritstjˇri Morgunbla­sins. Hann hˇf st÷rf sem bla­ama­ur ß Morgunbla­inu 1965 og var­ a­sto­arritstjˇri 1971. ┴ri­ 1972 var­ Styrmir ritstjˇri Morgunbla­sins, en hann lÚt af ■vÝ starfi ßri­ 2008.

 
 
Mest lesi­
Fleiri pistlar

Umsˇknarferli Ý andaslitrum - straumhv÷rf hafa or­i­ Ý afst÷­u til ESB-vi­rŠ­na - rÚttur ■jˇ­ar­innar trygg­ur

Ůßttaskil ur­u Ý samskiptum rÝkis­stjˇrnar ═slands og ESB fimmtudaginn 12. mars ■egar Gunnar Bragi Sveinsson utanrÝkis­rß­herra aftenti formanni rß­herrarß­s ESB og vi­rŠ­u­stjˇra stŠkkunarmßla Ý framkvŠmda­stjˇrn ESB brÚf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er ß ensku. Ůar segir: äThe Government of...

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­

Grikkir eru ekki sjßlfstŠ­ ■jˇ­. Ůeir hafa a­ vÝsu mßlfrelsi vi­ bor­i­ Ý Brussel, sem Ýslenzkir a­ildarsinnar a­ ESB leggja svo miki­ upp ˙r en ß ■ß er ekki hlusta­ og or­ ■eirra hafa engin ßhrif.

LÝfsreynsla Grikkja lřsandi dŠmi um ÷rl÷g smß■jˇ­ar sem gengur inn Ý fj÷lmennt rÝkjabandalag

Ůa­ hefur veri­ frˇ­legt - ekki sÝzt fyrir ■egna smß■jˇ­a - a­ fylgjast me­ ßt÷kum Grikkja og annarra evrurÝkja, sem Ý raun hafa veri­ ßt÷k ß milli Grikkja og Ůjˇ­verja. ═ ■essum ßt÷kum hafa endurspeglast ■eir dj˙pu brestir, sem komnir eru Ý samstarfi­ innan evrurÝkjanna og ■ar me­ innan Evrˇpu­sambandsins.

Umbrotin Ý Evrˇpu geta haft ˇfyrirsjßanlegar aflei­ingar

Ůa­ er nokku­ ljˇst a­ s˙ uppreisn Mi­jar­arhafsrÝkja gegn ■řzkum yfirrß­um innan Evrˇpu­sambandsins, sem Romano Prodi, fyrrum forsŠtis­rß­herra ═talÝu og forseti framkvŠmda­stjˇrnar ESB um skei­, hvatti til fyrir allm÷rgum mßnu­um er hafin. Kveikjan a­ henni ur­u ˙rslit ■ingkosninganna Ý Grikklandi fyrir viku.

 
 
    Um Evrˇpuvaktina     RSS