Í samtali við Rikisútvarpið í tilefni af neikvæðri stöðu ríkissjóðs segir Bjarni Benediktsson,. formaður Sjálfstæðisflokksins að stjórnvöld verði að skera meira niður. „Það verði að fara alls staðar í ríkisreikninginn og engu eigi að hlífa við niðurskurði, þar sem hægt sé að draga saman seglin.“
Þetta er rétt hjá Bjarna -þó með nokkrum fyrirvara,
Það er auðvitað hægt að draga saman seglin í heilbrigðiskerfinu og skólakerfinu með því einfaldlega að taka meðvitaða ákvörðun um að skera enn meira niður þá þjónustu, sem þessi opinberu kerfi veita í samfélaginu.
Á síðustu árum hefur hins vegar verið gengið svo langt í heilbrigðiskerfinu, svo að dæmi sé tekið, að þar verður ekki lengra gengið nema ganga gegn öllum þeim hugmyndum, sem samfélag okkar hefur gert sér um grundvallarþætti þeirrar þjónustu.
Það má vel vera að í einhverjum afmörkuðum kimum heilbrigðisþjónustunnar megi ganga lengra en í almennri heilbrigðisþjónusu er frekar tilefni til að bæta við hana á ný en draga meira úr henni.
Þess vegna er mikilvægt að byrja niðurskurðinn á öðrum vígstöðvum. Við höldum uppi utanríkisþjónustu, sem er alltof dýr og umfangsmikil og engin þörf er fyrir, að ekki sé talað um kostnaðinn við aðildarumsóknina að ESB sérstaklega. Það væri góð byrjun að hefjast handa um enn frekari niðurskurð þar og æskilegt að Sjálfstæðisflokkurinn setji fram hugmyndir um að við sníðum okkur stakk eftir vexti í samskiptum við aðrar þjóðir.
Það er ljóst að yfirbyggingin á íslenzka stjórnkerfinu sjálfu er alltof mikil. Við þurfum hvorki á að halda 63 þingmönnum né svo mörgum ráðherrum við gjörbreyttar aðstæður í samgöngum og samskiptum. Umframkostnaður við æðstu stjórn ríkisins og þá er átt við Alþingi, forseta og ríkisstjórn er alltof mikill.
Kostnaður samfélagsins af alltof stóru bankakerfi er líka alltof mikill.
Það mundi skapa traust og tiltrú hjá almenningi að byrja á þessum kostnaðarliðum. Að sjálfsögðu koma stjórnmálamenn úr öllum flokkum með þær gamalkunnu röksemdir að þetta séu ekki upphæðirnar, sem skipti máli. Það er rangt. Þetta eru þær upphæðir, sem skipta máli siðferðilega.
Svo má vel vera að það sé skynsamlegt að gera þá kerfisbreytingu á að heilbrigðisþjónustan verði fjármögnuð með sérstökum eyrnamerktum skatti, sem gangi til hennar.
Þá er líka hægt að leggja það á vald þjóðarinnar í þjóðaratkvæðagreiðslu hvort hún vill frekar skera niður þjónustu í heilbrigðiskerfinu eða borga hærri skatt til þess.
Að sumu leyti má segja það sama um skólakerfið, þótt vera megi að háskólakerfið hafi farið úr böndum síðustu árin fyrir Hrun.
Það er því rétt hjá Bjarn Benediktssyni að það er mikið verk óunnið í niðurskurði á kostnaði við ríkisbáknið - en það er ekki sama hvar borið er niður í þeim efnum.
SG
Styrmir Gunnarsson er lögfræðingur og fyrrverandi ritstjóri Morgunblaðsins. Hann hóf störf sem blaðamaður á Morgunblaðinu 1965 og varð aðstoðarritstjóri 1971. Árið 1972 varð Styrmir ritstjóri Morgunblaðsins, en hann lét af því starfi árið 2008.
ESB-aðlögun: Virka peningarnir?
Eitt af því sem fylgdi umsókn Íslands um aðlögun að ESB, var að hér mætti ástunda flest það sem mögulegt væri til að auka stuðning við aðild. Athyglisvert er að íslensk stjórnvöld óskuðu sérstaklega eftir aðstoð við að sannfæra landsbúa um ágæti aðildar. Sem segir að stjórnvöld höfðu ekki trú á að þau „tækifæri“ sem fælust í aðild dygðu til að sannfæra landsmenn.
Ný ríkisstjórn fær mikinn meðbyr í upphafi
Fólkið í landinu bindur miklar vonir við nýja ríkisstjórn og ekki er ólíklegt að stjórnarsáttmáli stjórnarflokkanna tveggja muni ýta undir þær vonir. Það er þess vegna ástæða til að ætla að nýr kraftur færist í þjóðlífið á næstu vikum. Fráfarandi ríkisstjórn hefur á seinni hluta kjörtímabils hennar verið eins og þungt farg á þjóðinni.
Kosningar meðal Sama í Svíþjóð-réttur hreindýrahjarða eitt helzta kosningamálið
Í gær fóru fram í Svíþjóð kosningar til þings Sama, sem kemur fram fyrir hönd Sama í Svíþjóð. Slíkar kosningar fara fram á fjögurra ára fresti. Evrópuvaktin hefur ekki upplýsingar um hvort úrslit kosninganna liggja fyrir eða hver þau urðu. Hins vegar fjallar vefmiðillinn Alska Dispatch um þau málefni, sem brenna á Sömum í Svíþjóð um þessar mundir. Níu flokkar buðu fram í kosningunum.
Aðhaldsstefnan vekur upp siðferðilegar spurningar ekki síður en efnahagslegar
Siðferðileg álitamál verða æ ríkari þáttur í opinberum umræðum í Evrópu um evrukreppuna og afleiðingar hennar, svo sem aðhaldspólitíkina, sem Þjóðverjar hafa verið í forystu fyrir en verður stöðugt umdeildari. Reuters birtir nú í sérstökum skoðanadálki grein eftir mann að nafni Nicholas Wapshott, sem er einn af æðstu ráðamönnum Times í London.