Bolli Héðinsson og valið milli leiða til gjaldþrots - atvinnuleysi í evru-bónus

Fyrstu þrjá mánuði 2012 lýstu 266 heimili og 1.958 fyrirtæki á Spáni sig gjaldþrota að sögn hagstofu Spánar. Gjaldþrotum fjölgaði um 21.5% miðað við árið 2011 og hefur hækkunin ekki orðið jafnmikil síðan söfnun tölfræðilegra upplýsinga hófst á þessum grunni árið 2004. Flest fyrirtækjanna voru meðalstór. Þriðjungur þeirra starfaði í byggingariðnaði.

Bolli Héðinsson

Atvinnuleysi á Spáni er tæplega 25% og rúmlega 50% hjá ungu fólki.

Hinn 15. ágúst sagði blaðamaður Der Spiegel sem kynnt hafði sér stöðu Grikklands að sér virtist sem eina leiðin til að „bjarga“ efnahag Grikklands væri að landið sjálft yrði gjaldþrota. Ekki væri unnt að benda á neina aðra skynsamlega leið út úr efnahagsöngþveitinu. Grikkir myndu þá losna af skuldaklafanum og gætu hafið nýja vegferð innan eða utan evru-svæðisins.

Atvinnuleysi var 23.1% í Grikklandi í maí 2012 og tæp 55% hjá fólki undir 25 ára aldri. Atvinnuleysi hefur að meðaltali verið 10,9% á Grikklandi frá 1998 til 2012.

Á Írlandi urðu alls 1.638 fyrirtæki gjaldþrota árið 2011. Árið 2010 voru þau 1.525 og 1.406 árið 2009. Því hefur verið spáð að enn hækki þessi tala á árinu 2012. Um síðustu áramót voru um 400.000 húseignir mannauðar á Írlandi en um 2.000 heimilislausra á götum Dublin. Var gripið til sérstakra ráðastafana til að hindra að samtökin Occupy movement leggðu auðar íbúðir undir félagsmenn sína. Hagstofa Írlands hefur ekki enn gefið út skýrslu um heimilislausa á Írlandi í ár en vandinn hefur ekki minnkað enda hafa lán til einstaklinga dregist ótrúlega mikið saman.

14,8% atvinnuleysi á Írlandi í júlí 2012.

Hvers vegna eru þessar hroðalegu tölur um þróun mála á evru-svæðinu birtar? Skýringin er einföld. Þær eru til upplýsinga fyrir Bolla Héðinsson, hagfræðing og ESB-aðildarsinna, sem ritar grein í Fréttablaðið laugardaginn 18. ágúst til stuðnings aðildarmálstað sínum meðal annars með þessum rökum:

„Ekki eitt einasta heimili og ekki eitt einasta fyrirtæki hefur farið í þrot á Grikklandi, Írlandi, Spáni eða öðrum Evrópulöndum vegna þess að lán til þeirra hafa hækkað. Á Íslandi er hækkun lána helsta ástæða þess að heimili og fyrirtæki hafa farið í þrot og það má eingöngu rekja til íslensku krónunnar. Heimili og fyrirtæki í áðurnefndum löndum eiga í erfiðleikum vegna þess að tekjur þeirra hafa rýrnað en þeir erfiðleikar eiga einnig við hér á landi svo hækkun lána gerir Íslendingum enn erfiðara fyrir en öðrum Evrópuþjóðum.“

Skorað er á lesendur að bera saman tölfræðina og lýsingu Bolla. Grein hans er framlag til upplýstrar umræðu í þágu ESB-aðildar. Þegar betur er að gáð er ástæða til að velta fyrir hvaðan Bolli hafi upplýsingar sínar eða hvort hann telji eina leið betri en aðra til að gera einstaklinga og fyrirtæki gjaldþrota eða svipta fólk heimilum sínum. Ætla mætti af grein hans að ESB-aðildarumræðan stæði um val á leiðum til að verða gjaldþrota. Er ekki tímabært að staldra við og hugsa sinn gang frekar enn að verða marklaus með slíkum órum um ESB-aðild og kosti hennar?

Bj. Bj.