Sunnudagurinn 19. maí 2019

Tímamótafrétt um P-3C Orion vélar á Keflavíkurflugvelli á bls. 64 - koma ađ nýju eftir 10 ára fjarvist


11. desember 2014 klukkan 13:15
Úr Orion-vélunum er varpað hlustundarduflum sem nema hljóð frá kafbátum og senda til hlustenda um borð í vélunum.

Tímamótafréttir láta ekki alltaf mikiđ yfir sér. Á bls. 64 í Morgunblađinu fimmtudaginn 11. desember 2014 er kynnt ný bók eftir Baldur Sveinsson ljósmyndara, Flugvélar 2014. Ţar segir frá ţví ađ hann hafi međal annars tekiđ myndir af sex kafbátaleitarflugvélum af gerđinni P-3C Orion úr flota Bandaríkjahers sem hafi veriđ um skeiđ á Íslandi í sumar. „Var ferđum ţeirra ţannig háttađ ađ alltaf var ein á lofti í einu. Heimahöfn vélanna er á Hawaii í Kyrrahafi, en hingađ komu ţćr frá útileguvakt frá Signoella-flotastöđinni á Sikiley í Miđjarđarhafi. Vélarnar komu hingađ 15. júní og voru hér nokkuđ fram í júlí, en á ţeim tíma voru viđsjár í Úkraínu og vestrćn ríki í viđbragđsstöđu vegna íhlutunar Rússa ţar,“ segir í fréttinni sem Sigurđur Bogi Sćvarsson blađamađur skrifar.

Í bókinni segir Baldur: „Reikna má má međ ađ ţćr hafi veriđ ađ kanna hugsanlegar ferđir kafbáta í námunda viđ Íslands og hugsanlega var ţetta tengt Úkraínudeilunni.“

Sigurđur Bogi leitađi upplýsinga um máliđ hjá íslenskum yfirvöldum en Landhelgisgćsla Íslands annast daglega umsýslu á öryggissvćđinu á Keflavíkurflugvelli ţar sem vélarnar og áhafnir ţeirra höfđu ađsetur. Jón Guđnason hjá gćslunni vildi ekki stađfesta ađ vélarnar hefđu veriđ viđ kafbátaleit viđ Ísland ţótt ţćr séu ćtlađar til ţess hlutverks. Vitnađ er í vefsíđu landhelgisgćslunnar ţar sem segir á flugsveitin hafi veriđ hér vegna ćfinga og eftirlitsverkefna í framhaldi af reglubundinni loftrýmisgćsluvakt. Sigurđur Bogi sneri sér til utanríkisráđuneytisins sem sagđi ađ áhafnir vélanna hefđu veriđ hér „ađ kynna sér stađhćtti á norđurhluta hafsvćđis sjötta flota bandaríska sjóhersins“.

Fréttir af auknum hernađarumsvifum Rússa í lofti og á sjó á Eystrasalti og í norđurhöfum hafa sett mikinn svip á fréttir um öryggismál undanfarna mánuđi. Skemmst er ađ minnast leitar Svía ađ kafbáti í skerjagarđinum utan viđ Stokkhólm í október. Ţá hafa rússneskar vélar sýnt tilburđi sem benda til ţess ađ ţćr ćfi árásir á stađi viđ Eystrasalt auk ţess sem ţćr fljúga í sumum tilvikum hćttulega glannalega í nálćgđ farţegaflugvéla. Rússnesk flotadeild var fyrir skömmu viđ ćfingar á Ermarsundi og leitađi skjóls í óveđri í mynni Signu viđ strönd Frakklands.

Er eđlilegt ađ setja komu bandarísku P-3C Orion kafbátaleitarflugvélanna í ţetta samhengi. Í febrúar á ţessu ári voru rétt 10 ár liđin frá ţví ađ ţessi tegund flugvéla yfirgaf endanlega varnarliđiđ á Keflavíkurflugvelli en frá árinu 1995 voru hér ađ jafnađi fjórar slíkar vélar međ bćkistöđ og viđhaldssveitir sér til ađstođar. Ţćr voru hins vegar fluttar til Sikileyjar í ársbyrjun 2004. Á áttunda og níunda áratugnum héldu mun fleiri P-3C Orion flugvélar úr flota Bandaríkjanna og frá Hollandi uppi víđtćku eftirliti héđan međ ferđum sovéskra kafbáta. Eftir ađ Bandaríkjamenn fluttu vélar síđan héđan til Sikileyjar var međal annars rćtt um ađ Norđmenn fengju fasta ađstöđu fyrir kafbátaleitarvélar sínar hér á landi.

Í ţessu samhengi má rifja upp ađ 17. febrúar 2004 svarađi Halldórs Ásgrímsson, ţáv. utanríkisráđherra, fyrirspurn á alţingi frá Rannveigu Guđmundsdóttur, ţingmanni Samfylkingarinnar, um veru P-3C véla Bandaríkjamanna hér á landi. Lýsti Rannveig áhyggjum ef vélarnar fćru héđan og taldi brottför ţeirra veikja stöđu íslenskra stjórnvalda í viđrćđum viđ Bandaríkjamenn um dvöl varnarliđsins hér á landi.

Rannveig hélt ţví fram ađ samningsstađa Íslendinga um framtíđ varnarliđsins hér á landi myndi veikjast ef niđurstađan yrđi sú ađ P-3C-vélarnar fćru af landinu. „Hver er samningsstađa okkar ef ţađ er veriđ ađ fara međ ţessar eftirlitsvélar?“ spurđi hún. Ráđherra sagđi ţetta ekki spurningu um samningsstöđu. Hann sagđi:

„Ţetta er spurning um ađ virđa ţćr varnarskuldbindingar sem gilda samkvćmt varnarsamningnum. Ţađ liggur ljóst fyrir af hálfu íslensku ríkisstjórnarinnar ađ viđ teljum ađ loftvarnir fyrir Ísland séu eitt ađalatriđiđ í ţví sambandi. Um ţađ er veriđ ađ tala.Viđ erum ađ sjálfsögđu alveg tilbúin til ađ rćđa eftirlit međ kafbátum. Ţađ hafa engar viđrćđur fariđ fram milli Íslands og Bandaríkjanna um ţađ mál. En ég veit ađ háttvirtur ţingmađur getur veriđ mér sammála um ađ ţađ er ekki sama-ástćđa til eftirlits međ kafbátum nú og var fyrir 20 til 30 árum.“

Rannveig Guđmundsdóttir svarađi Halldóri Ásgrímssyni og sagđi:

„Ţađ er greinilegt ađ pólitískur stuđningur Íslands hefur ekki dugađ til ađ halda óbreyttri stöđu stöđu gagnvart Bandaríkjunum. Ég bendi á ţađ. Mađur verđur ađ vita hver stađan er til ađ geta horft fram á veginn. Ísland hefur greinilega mjög litla ţýđingu fyrir varnarstefnu Bandaríkjanna.“

Ţróunin í öryggismálum í Evrópu og á norđurslóđum hefur veriđ á ţann veg á ţessu ári ađ viđbúnađur og viđhorf fyrri ára eiga brýnt erindi viđ samtímann.

Bj. Bj.

 
Senda á Facebook  Senda á Twitter  Vista sem pdf  Prenta

Björn Bjarnason var ţingmađur Sjálfstćđisflokksins frá árinu 1991 til 2009. Hann var menntamálaráđherra 1995 til 2002 og dóms- og kirkjumálaráđherra frá 2003 til 2009. Björn var blađamađur á Morgunblađinu og síđar ađstođarritstjóri 1979 til 1991.

 
 
Pistill

Umsóknarferli í andaslitrum - straumhvörf hafa orđiđ í afstöđu til ESB-viđrćđna - réttur ţjóđar­innar tryggđur

Ţáttaskil urđu í samskiptum ríkis­stjórnar Íslands og ESB fimmtudaginn 12. mars ţegar Gunnar Bragi Sveinsson utanríkis­ráđherra aftenti formanni ráđherraráđs ESB og viđrćđu­stjóra stćkkunarmála í framkvćmda­stjórn ESB bréf. Textinn sem gildir gagnvart ESB er á ensku. Ţar segir: „The Government of...

 
Mest lesiđ
Fleira í stjórnmálavaktinni

Ţáttaskil - hlé á útgáfu Evrópu­vaktarinnar

Ţriđjudaginn 27. apríl 2010 sá vefsíđan Evrópu­vaktin dagsins ljós. Nú er komiđ ađ ţáttaskilum. Á Evrópu­vaktinni hefur veriđ lögđ áhersla á málefni tengd Evrópu­sambandinu, ţróun evrópskra stjórnmála og efnahagsmála auk umrćđna hér á landi um ţessi mál og tengsl Íslands og Evrópu­sambandsins. Ţá hefu...

Klofingur međal kristilegra í Ţýskalandi vegna skuldavanda Grikkja

Donald Tusk, forseti leiđtogaráđs ESB, sagđi ţriđjudaginn 31. mars ađ viđrćđur viđ Grikki um skuldamál vćru svo flóknar ađ niđurstöđu vćri ekki ađ vćnta fyrr en undir lok apríl. Spenna vegna málsins er ekki ađeins á stjórnmálavettvangi í Grikklandi heldur einnig annars stađar á evru-svćđinu. Hefur s...

Alexis Tsipras: Ekki búast viđ skilyrđislausri uppgjöf

„Viđ leitum eftir heiđarlegri málamiđlun viđ lánardrottna en ekki búast viđ skilyrđislausri uppgjöf,“ sagđi Akexis Tsipras, forsćtis­ráđherra Grikkja, í rćđu í gríska ţinginu í gćr. Hann sagđi ađ Grikkir hefđu lagt fyrir lánardrottna hugmyndir um ađ koma böndum á smygl á benzíni og tóbaki, eftirlit međ fjármagnstilfćrslum til erlendra banka og stöđvun vsk-svindls.

Engar haldbćrar tillögur um umbćtur liggja enn fyrir frá Grikkjum - unniđ dag og nótt vegna ótta viđ greiđsluţrot

Síđdegis mánudaginn 30. mars höfđu evru-ráđherrahópnum og ţríeykinu ekki enn borist tillögur grísku ríkis­stjórnar­innar um ráđstafanir til ađ fullnćgja skilyrđum til útgreiđslu á lánsfé svo ađ bjarga megi Grikklandi frá greiđsluţroti. Ljóst er ađ niđurstađa um fyrir­greiđslu til Grikkja fćst ekki fyrr...

 
 
    Um Evrópuvaktina     RSS